{"id":583,"date":"2026-06-14T12:00:22","date_gmt":"2026-06-14T10:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/?p=583"},"modified":"2026-07-18T15:00:42","modified_gmt":"2026-07-18T13:00:42","slug":"bolivyada-zafer-kazanmak-icin-hangi-yol-izlenmeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/2026\/06\/14\/bolivyada-zafer-kazanmak-icin-hangi-yol-izlenmeli\/","title":{"rendered":"Bolivya\u2019da zafer kazanmak i\u00e7in hangi yol izlenmeli?"},"content":{"rendered":"
\n2006\u2019dan 2019\u2019a kadar cumhurba\u015fkan\u0131 olan Evo Morales ve 2020\u2019de se\u00e7ilen halefi Luis Arce, t\u0131pk\u0131 Venezuela\u2019daki Chavez gibi Latin Amerika\u2019da sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olarak sunulmu\u015f olsalar da, ger\u00e7ekte burjuvaziye ciddi bir \u015fekilde sald\u0131rmadan, birer Bonaparte gibi burjuva devletini y\u00f6netmi\u015fler, gaz gelirleri sayesinde ara s\u0131ra baz\u0131 \u00f6nlemler ve reformlar kabul ettiler; ancak bunlar kapitalizmin ac\u0131mas\u0131z gereklilikleri taraf\u0131ndan h\u0131zla ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131 ya da i\u00e7eri\u011finden ar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131. 2025 y\u0131l\u0131nda, burjuvazinin milliyet\u00e7i kanad\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle, emperyalist yanl\u0131s\u0131 kanat genel se\u00e7imleri kazand\u0131. Bu kanad\u0131n temsilcisi, Hristiyan Demokrat Parti \u00fcyesi ve \u201c\u00d6nce Halk\u201d hareketinin kurucusu Rodrigo Paz Peireira\u2019d\u0131r (A\u011fustos\u2019taki cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinin ilk turunda %32, Ekim\u2019deki ikinci turda %55 oy ald\u0131). Peireira, Morales\u2019in diktat\u00f6rl\u00fck rejimi alt\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan yolsuzlu\u011fa son verece\u011fi ve krizin i\u00e7ine s\u00fcr\u00fcklenen halk kitlelerinin ekonomik durumuna \u00e7\u00f6z\u00fcm getirece\u011fi vaatleriyle se\u00e7ime girmi\u015ftir.<\/p>\n

Aral\u0131k ay\u0131nda, kitlelerin ilk sald\u0131r\u0131s\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lan\u0131r<\/h3>\n

Elbette, se\u00e7ilir se\u00e7ilmez Paz, vaatlerini aldatmaca raf\u0131na kald\u0131r\u0131r ve burjuvazinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu politikay\u0131 uygulamaya ba\u015flar. 17 Aral\u0131k tarihli, 120’den fazla madde i\u00e7eren bir kararnameyle, yak\u0131tlara y\u00f6nelik devlet s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131; bu da bir gecede benzin fiyatlar\u0131n\u0131n ikiye katlanmas\u0131na ve t\u00fcm temel ihtiya\u00e7 \u00fcr\u00fcnlerinde zincirleme art\u0131\u015flara yol a\u00e7t\u0131. Ayr\u0131ca, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 sekt\u00f6rdeki serbest meslek sahiplerini, seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131 vb. vergi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne tabi tutarken, sermaye ve b\u00fcy\u00fck servetler \u00fczerindeki vergileri iptal etti veya azaltt\u0131; yerli halklar\u0131 ve \u00e7evreyi hi\u00e7e sayarak yerli ve yabanc\u0131 kapitalistlere madencilik ruhsatlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 geni\u015f \u00e7apta a\u00e7t\u0131, vb. <\/p>\n

Zaten y\u00fcksek enflasyondan muzdarip olan halk kitleleri i\u00e7in bu durum dayan\u0131lmaz hale geldi. Ge\u00e7im kaynaklar\u0131ndan mahrum kalan ula\u015f\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin \u00f6nderli\u011finde direni\u015f h\u0131zla yay\u0131ld\u0131. 18 Aral\u0131k\u2019ta CSUTCB k\u00f6yl\u00fcleri, FSTMB madencileri, CTEUB ise \u00f6\u011fretmenleri g\u00f6sterilere \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Onlara di\u011fer sanayi sekt\u00f6rlerinden i\u015f\u00e7iler ve yerli \u00f6rg\u00fctler de kat\u0131ld\u0131. 19 Aral\u0131k\u2019ta, g\u00f6sterilerin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda, COB sendika merkezi s\u00fcresiz grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmak zorunda kald\u0131, ancak bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 hemen baltalamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. fiilen genel grev ger\u00e7ekle\u015fmedi, sadece ula\u015f\u0131m sekt\u00f6r\u00fc etkilendi. Ancak m\u00fccadele, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki barikatlarla devam etti. <\/p>\n

COB, Morales rejimiyle burjuva devletinin ortak y\u00f6netimine al\u0131\u015fk\u0131n b\u00fcrokratlar taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor ve bu b\u00fcrokratlar, h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc siyasi tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in manevralar yap\u0131yorlar. Genel greve, i\u015fyerlerinin ve idari kurumlar\u0131n i\u015fgaline, \u00f6z savunmaya ve h\u00fck\u00fcmetin devrilmesine \u00e7a\u011fr\u0131 yapmak yerine, COB\u2019un CEN\u2019i h\u00fck\u00fcmetle m\u00fczakere ediyor ve onun me\u015fruiyetini tan\u0131yor. Ancak kitlesel hareket derinle\u015fiyor. 5 Ocak\u2019ta 500.000 i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc, Ba\u015fkan Paz\u2019\u0131n istifas\u0131n\u0131 talep ederek La Paz\u2019da bir araya geldi. COB y\u00f6netimi m\u00fczakerelerden \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131. Ve 12 Ocak i\u00e7in devasa bir g\u00f6steri haz\u0131rlan\u0131yor. <\/p>\n

11 Ocak\u2019ta h\u00fck\u00fcmet, kitlelerin s\u0131rt\u0131ndan COB y\u00f6netimi ile bir anla\u015fma imzalad\u0131. Akaryak\u0131t fiyatlar\u0131 piyasa taraf\u0131ndan belirlenecek; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ise maa\u015flara %20\u2019lik c\u00fczi bir zam ve emekli maa\u015flar\u0131nda asgari d\u00fczeyde bir art\u0131\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kararnamenin di\u011fer h\u00fck\u00fcmleri oldu\u011fu gibi kal\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k COB y\u00f6netimi, i\u015fin yeniden ba\u015flamas\u0131 ve barikatlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor. Ancak 12 Ocak\u2019ta, bu berbat anla\u015fmaya ra\u011fmen k\u00f6yl\u00fc topluluklar\u0131 h\u00e2l\u00e2 52 yol barikat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc; ancak h\u00fck\u00fcmet, onlar\u0131n izole edilmi\u015f durumundan yararlanarak bask\u0131y\u0131 art\u0131rd\u0131. COB liderlerinin belirleyici yard\u0131m\u0131yla kitlelerin \u00f6fkesi kontrol alt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve ilk f\u0131rsat ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Nisan ay\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, yoksul k\u00f6yl\u00fcler ve etnik az\u0131nl\u0131klar m\u00fccadeleye yeniden ba\u015flad\u0131.<\/h3>\n

Birka\u00e7 hafta i\u00e7inde enflasyon, zaten yetersiz olan maa\u015f art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 silip s\u00fcp\u00fcrd\u00fc. Sendika b\u00fcrokrasisinin kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla cesaretlenen Paz h\u00fck\u00fcmeti, i\u015f\u00e7i haklar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na yeniden ba\u015flad\u0131; stratejik madencilik ve enerji \u015firketlerini \u00f6zelle\u015ftirmek, kamu e\u011fitimi ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerini daha da zay\u0131flatmak amac\u0131yla. H\u00fck\u00fcmet, 10 Nisan\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7ilerin ve yerli topluluklar\u0131n m\u00fclklerinin haczedilemezlik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve bu m\u00fclklerin tar\u0131m-sanayi gruplar\u0131n\u0131n yarar\u0131na birle\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla bir kararname \u00e7\u0131kard\u0131; ormans\u0131zla\u015fmadan bahsetmeye bile gerek yok.<\/p>\n

Kitlesel hareket yeniden canlan\u0131yor. 8 Nisan\u2019dan itibaren, Pando\u2019nun Amazon b\u00f6lgesinden onlarca yerli \u00f6rg\u00fct La Paz\u2019a do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7ti. Tarihi \u201cToprak ve Haysiyet Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri\u201dni an\u0131msatan bu y\u0131ld\u0131z \u015feklindeki y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, bir kataliz\u00f6r g\u00f6revi g\u00f6rd\u00fc. Yol boyunca \u00f6\u011frenciler, belediye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, \u00f6\u011fretmenler ve emekliler de onlara kat\u0131ld\u0131. Buna paralel olarak, sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fc i\u015f\u00e7ileri sendikas\u0131 24 saatlik bir eylem g\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. 31 Mart\u2019ta binlerce i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmet saray\u0131n\u0131 ku\u015fatt\u0131. 1 May\u0131s\u2019ta COB taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i kenti El Alto\u2019da bir a\u00e7\u0131k meclis topland\u0131. Tabandan gelen bask\u0131 o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki, liderler art\u0131k ka\u00e7amak yapamaz hale geldi. On binlerce ki\u015finin \u00f6n\u00fcnde COB, ertesi g\u00fcn, yani 2 May\u0131s\u2019tan itibaren s\u00fcresiz genel grev ilan etti. <\/p>\n

Hareket yay\u0131l\u0131yor: Barikatlar La Paz\u2019a giden yollar\u0131 fel\u00e7 ediyor, toplu ta\u015f\u0131ma i\u015f\u00e7ileri otob\u00fcs hatlar\u0131n\u0131 durduruyor. Ancak COB ve sendika federasyonlar\u0131n\u0131n liderleri genel greve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve bu da taban ile y\u00f6netim aras\u0131ndaki ili\u015fkileri gerginle\u015ftiriyor. \u0130\u015f\u00e7iler, \u00f6rg\u00fctlerinin y\u00f6netimlerinden h\u00fck\u00fcmetle ayr\u0131 m\u00fczakereler y\u00fcr\u00fctmemelerini talep ediyor. <\/p>\n

Ancak, ger\u00e7ek anlamda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f bir genel grev yok; m\u00fccadeleyi y\u00f6netecek ulusal bir grev merkez komitesi yok; barikatlar\u0131 ve g\u00f6sterileri koruyacak \u00f6zsavunma \u00f6rg\u00fctleri yok; b\u00fcrokratik ayg\u0131tlar\u0131 a\u015fmak, m\u00fccadelenin liderli\u011fini ele almak ve iktidar\u0131 talep etmek i\u00e7in m\u00fccadele eden t\u00fcm kitleleri temsil eden i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc ve \u00f6\u011frenci konseyleri yok. <\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet bu durumdan yararlanarak bask\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131yor. 26 May\u0131s\u2019ta parlamento, h\u00fck\u00fcmete ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal ilan etme yetkisi verdi. Polis ve ordu g\u00f6sterilere ve barikatlara sald\u0131rd\u0131; aralar\u0131nda sendika liderlerinin de bulundu\u011fu y\u00fczlerce g\u00f6sterici g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131; \u015fimdiden 7 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Buna paralel olarak h\u00fck\u00fcmet, COB y\u00f6netimini m\u00fczakereye davet eder, ancak COB y\u00f6netimi ne kadar istese de bu ad\u0131m\u0131 atamaz. 2 Haziran\u2019da El Alto\u2019da d\u00fczenlenen kitlesel a\u00e7\u0131k mitinge kat\u0131lan i\u015f\u00e7iler, h\u00fck\u00fcmetin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 m\u00fczakereleri oybirli\u011fiyle reddettiler ve COB y\u00f6netimine bu m\u00fczakerelere kat\u0131lmamas\u0131n\u0131 dayatt\u0131lar. <\/p>\n

Sendikal b\u00fcrokrasideki tehlikeli yan\u0131lsamalar<\/h3>\n

Mor\u00e9nist ak\u0131m (CRP-DE\u2019nin LORCI\u2019si, LIS\u2019in MST\u2019si\u2026), bir yandan \u201corganik kriz\u201dten (PTS) ya da \u201cdevrim\u201dden (MST) s\u00f6z ederken, di\u011fer yandan durumla ba\u015fa \u00e7\u0131kmaktan acizdir. <\/p>\n

Genel grev koordinasyon komiteleri kurulmal\u0131, h\u00fck\u00fcmetin devrilmesine ve m\u00fccadele eden i\u015f\u00e7i, k\u00f6yl\u00fc, yerli ve halk \u00f6rg\u00fctlerinin olu\u015fturaca\u011f\u0131 ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcmetin kurulmas\u0131na kadar! (Mevcut Daimi Devrim – D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, Bildiri, 6 Haziran)<\/quote><\/p>\n

Neden i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc \u00f6rg\u00fctlerinin \u201cge\u00e7ici\u201d bir h\u00fck\u00fcmeti? Neden \u201cgenel grev koordinasyon komiteleri\u201d var da, genel grev ve se\u00e7ilmi\u015f, g\u00f6revden al\u0131nabilir grev komiteleri yok; bunlar iktidar\u0131 talep etmek i\u00e7in merkezile\u015fiyorlar?<\/p>\n

\u00dclkenin \u00fcretimini, ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131, idaresini ve ekonomik ayg\u0131t\u0131n\u0131 fel\u00e7 etti\u011finde, genel grev ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u015fu soruyu g\u00fcndeme getirir: Toplumu kim y\u00f6netmelidir? Burjuvazi mi, yoksa emek\u00e7iler mi? \u0130\u015fte bu nedenle genel grev, kendisini y\u00f6netecek se\u00e7ilmi\u015f organlar, kendisini koruyacak \u00f6zsavunma yap\u0131lar\u0131 ve burjuva devletinin yerini alabilecek ulusal bir merkezile\u015fme gerektirir.<\/p>\n

Se\u00e7ilmi\u015f ve g\u00f6revden al\u0131nabilir grev komiteleri, ulusal koordinasyon ve i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc milisleri olmadan genel grev, etkileyici ancak siyasi a\u00e7\u0131dan yar\u0131m kalm\u0131\u015f bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi olarak kalma riski ta\u015f\u0131r. Tersine, i\u015f\u00e7iler m\u00fccadelenin y\u00f6netimini kendi ellerine ald\u0131klar\u0131nda, genel grev kitlesel seferberlik ile zaferle sonu\u00e7lanan ayaklanma aras\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc haline gelebilir.<\/p>\n

\u0130\u015fte tam da bu nedenle sendikal b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, \u00f6rg\u00fctsel a\u00e7\u0131dan ikincil bir mesele de\u011fildir. Bu m\u00fccadele, genel grevi bilin\u00e7li bir iktidar m\u00fccadelesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme gereklili\u011finden do\u011frudan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Genel grevi engelleyerek burjuva devletini koruyan merkezciler, sendikal b\u00fcrokrasiye dair yan\u0131lsamalar yaymaktad\u0131rlar. <\/p>\n

COB y\u00f6netimi, genel grevi \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri almakta teredd\u00fct ediyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve zaman kazanmay\u0131 tercih ediyor. (Mat\u00edas Maiello & Josefina Mart\u00ednez, PTS Arjantin, Bolivya isyan\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan stratejik dersler ve Latin Amerika\u2019daki yap\u0131sal kriz, 12 Haziran)<\/quote><\/p>\n

COB art\u0131k sadece bir sendika de\u011fil, ikili iktidar\u0131n bir organ\u0131 haline geliyor. \u2026 Mevcut liderlerin g\u00f6revi, ikili iktidar\u0131 zafere ta\u015f\u0131makt\u0131r. Bu, COB ile m\u00fccadele eden k\u00f6yl\u00fc ve halk \u00f6rg\u00fctlerinin ortak y\u00f6netimi anlam\u0131na gelir. COB\u2019un ba\u015f\u0131nda olu\u015fan somut ittifak, iktidar\u0131 ele almal\u0131d\u0131r. (MST Bolivya, 20 May\u0131s)<\/quote><\/p>\n

Bir yandan, kentlerdeki i\u015f\u00e7ilerin %79\u2019u kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; di\u011fer yandan, dikey ve yozla\u015fm\u0131\u015f sendika b\u00fcrokrasisine asla g\u00fcvenilemez (liderlerin resmi maa\u015f\u0131 15.000 ile 20.000 boliviano aras\u0131nda de\u011fi\u015firken, kay\u0131tl\u0131 sekt\u00f6rdeki asgari \u00fccret 2.500\u2019d\u00fcr). COB\u2019yi bir sovyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in, buraya i\u015f\u00e7i demokrasisini dayatmak ve b\u00fcrokrasisiyle y\u00fczle\u015fmek gerekir. Oysa Bolivya sendikalar\u0131nda LOR ve MST\u2019nin s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi e\u011filimi, Arjantin sendikalar\u0131nda FIT\u2019in e\u011filimi kadar azd\u0131r; t\u0131pk\u0131 Frans\u0131z sendikalar\u0131nda LO, RP, NPA, POI vb. \u00f6rg\u00fctlerin devrimci fraksiyonlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kadar azd\u0131r.<\/p>\n

COB\u2019un yozla\u015fm\u0131\u015f y\u00f6netiminin \u201cgenel grevi \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri alaca\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnde yan\u0131lsamalar yayarak ve \u201cmevcut liderleri\u201d \u201c\u00e7ifte iktidar\u0131n\u201d somutla\u015fm\u0131\u015f hali olarak g\u00f6stererek, LORCI ve MST, hain b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 bilin\u00e7li m\u00fccadeleyi, f\u0131rsat\u00e7\u0131 bir uyumla daha da daha fazla yer de\u011fi\u015ftiriyorlar. Bunun sonucu, merkezcili\u011fin tipik bir sapmas\u0131d\u0131r: Demokratik konseyler i\u00e7in ve burjuvaziye sat\u0131lm\u0131\u015f ayg\u0131ta kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek yerine, mevcut y\u00f6netim devrimci perspektiflerin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ilan edilmektedir. T\u00fcm k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva reformist ve burjuva milliyet\u00e7i y\u00f6netimlere kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadele gibi merkezi stratejik mesele, bu \u015fekilde bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Tam da \u00f6z-\u00f6rg\u00fctlenme ve \u00f6z-savunma olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bug\u00fcn merkezi g\u00f6rev bunlar\u0131n kurulmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece devrimci bir proleter partinin in\u015fas\u0131 gereksiz hale gelir: geleneksel liderliklerin arkas\u0131na ge\u00e7mek ve onlar\u0131 do\u011fru y\u00f6nde itmek yeterlidir.<\/p>\n

1948\u2019den itibaren D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Pablo-Mandel-Frank \u00e7izgisini zehirleyen ve 1951\u2019de program\u0131n revizyonuna yol a\u00e7an bu yan\u0131lsama (Stalinizm reformu, anti-emperyalist birle\u015fik cephe), hem Arjantin\u2019de (iz b\u0131rakmadan ortadan kaybolan Posadizm ve PTS, MST, IS, NMAS\u2019\u0131n atas\u0131 olan Morenizm bi\u00e7iminde) hem de Bolivya\u2019da enternasyonali yok etti ve dizginlenemeyen bir oport\u00fcnizme yol a\u00e7t\u0131. Lora liderli\u011findeki POR, 1952\u2019de burjuva milliyet\u00e7i MNR partisi ve COB b\u00fcrokrasisi (Jos\u00e9 Villa, La Revolucion boliviana, Poder Obrero Bolivie, 1992) ve 1970-1971\u2019de ordunun milliyet\u00e7i kanad\u0131na ve COB y\u00f6netimini de i\u00e7eren Halk Meclisi\u2019nin reformist \u00e7o\u011funlu\u011funa boyun e\u011ferek ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131 (Tim Wohlforth, Bolivia: Bitter Lessons of Defeat<\/em>, Workers League ABD, 1971). Bolivya\u2019daki LIS, CRP-DE, MST ve LORCI, i\u015fte bu 4. Enternasyonal taklidini kendilerine dayanak olarak g\u00f6steriyorlar.<\/p>\n

Bu durum, \u00f6zsavunma meselesini acil bir \u015fekilde g\u00fcndeme getiriyor<\/h3>\n

COB liderleri, 14 Haziran\u2019da geni\u015fletilmi\u015f bir CEN toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenlemeye karar verdiler, ancak bu toplant\u0131 fa\u015fist gruplar nedeniyle iptal edildi. Bu arada, Arjantinli PTS\u2019nin kendini be\u011fenmi\u015f \u201cteorisyenleri\u201d, Gramsci\u2019ye at\u0131fta bulunarak mevcut durumun\u2026 \u201ctehlikeli\u201d oldu\u011funu savunuyorlar. <\/p>\n

Gramsci\u2019nin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi: \u201cTarihsel ya\u015famlar\u0131n\u0131n belirli bir an\u0131nda, toplumsal gruplar geleneksel partilerinden koparlar; ba\u015fka bir deyi\u015fle, geleneksel partiler, belirli \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleriyle, onlar\u0131 olu\u015fturan, temsil eden ve y\u00f6neten kararl\u0131 ki\u015filer, art\u0131k kendi s\u0131n\u0131flar\u0131 veya s\u0131n\u0131f kesimleri taraf\u0131ndan onlar\u0131n ifadesi olarak kabul edilmezler. Bu krizler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, mevcut durum hassas ve tehlikeli hale gelir; \u00e7\u00fcnk\u00fc zorla \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131l\u0131r.\u201d (Mat\u00edas Maiello & Josefina Mart\u00ednez, Bolivya isyan\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan stratejik dersler ve Latin Amerika\u2019daki organik kriz, 12 Haziran)<\/quote><\/p>\n

Gramsci\u2019nin bunu hapishanede, \u0130talyan fa\u015fist rejiminin sans\u00fcrc\u00fclerin g\u00f6zetimi alt\u0131nda yazm\u0131\u015f olmas\u0131 bir mazeret say\u0131labilir; ancak MST gibi Arjantin\u2019deki FIT se\u00e7im koalisyonunun bir \u00fcyesi olan PTS liderleri i\u00e7in durum b\u00f6yle de\u011fildir; bu liderler anayasa meclisinden s\u00f6z edip dururken \u00f6zsavunmaya \u00e7a\u011fr\u0131 yapmamaktad\u0131rlar. <\/p>\n

Kitleler, burjuva rejiminde bir siyasi kriz tetiklediklerinde durum onlar i\u00e7in \u201ctehlikeli\u201d hale gelir; ancak burjuvazinin devletin bask\u0131 ayg\u0131t\u0131na ya da fa\u015fist \u00e7etelere dayanaca\u011f\u0131n\u0131 hesaba katmazlar. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, MST ve LORCI hi\u00e7bir i\u015fe yaramaz.<\/p>\n

Oport\u00fcnistler, silahl\u0131 ayaklanma meselesini teoride bile d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde ele alamam\u0131\u015flard\u0131r, pratikte \u00e7\u00f6zmekten bahsetmeye gerek bile yok. (Lenin, Devlet ve Devrim, 1917)<\/quote><\/p>\n

Kentsel proletarya, emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fcler, Hintli az\u0131nl\u0131klar ve halk\u0131n yan\u0131nda yer alan \u00f6\u011frenciler kendilerini savunmal\u0131, sendikalar ve kitle \u00f6rg\u00fctleri temelinde bir i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc milisi kurmal\u0131 ve ayaklanmay\u0131 ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haz\u0131rlamal\u0131d\u0131r. Askerler, halk\u0131 bast\u0131rmay\u0131 reddetmek ve bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan subaylara kar\u015f\u0131 silahlar\u0131n\u0131 \u00e7evirmek \u00fczere \u00f6rg\u00fctlenmelidir.<\/p>\n

Kapitalizm var oldu\u011fu s\u00fcrece, i\u015f\u00e7i hareketi s\u00fcrekli olarak bask\u0131 tehdidi alt\u0131nda olacakt\u0131r… Fa\u015fist \u00e7eteleri ve grev k\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmek i\u00e7in, gerekti\u011fi gibi silahlanm\u0131\u015f i\u015f\u00e7i grev kordonlar\u0131 kural\u0131m\u2026 Her grev, i\u00e7 sava\u015f\u0131n potansiyel ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r; bu yola, gerekti\u011fi gibi silahlanarak girmeliyiz. Hedefimiz zaferdir ve bunun i\u00e7in burjuvazinin ordusuna, polisine ve fa\u015fist \u00e7etelerine g\u00fcvenebilece\u011fini unutmamal\u0131y\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla, proleter ordusunun ilk h\u00fccrelerini \u00f6rg\u00fctlemek bize d\u00fc\u015fer. T\u00fcm sendikalar, gen\u00e7 ve m\u00fccadeleci unsurlarla silahl\u0131 grev kordonlar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemelidir. (Pulacayo Tezleri, Kas\u0131m 1946)<\/quote><\/p>\n

Durum dayan\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir, zira El Alto\u2019nun i\u015f\u00e7i ve halk kitleleri barikatlar\u0131n kurban\u0131 haline gelmektedir. Burjuva h\u00fck\u00fcmeti ve devleti devirmek gerekir. Ku\u015fkusuz, bu seferberlik s\u00fcrecinde kitlelerin a\u00e7\u0131k meclisler ve mahalle komiteleri gibi \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor; ancak bunlar hen\u00fcz yayg\u0131nla\u015fmam\u0131\u015f ve koordine edilememi\u015f durumda; genel grev de organize edilememi\u015ftir. \u0130\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc konseyleri, ulusal bir merkez konseyinin \u00f6nderli\u011finde bir araya gelerek, burjuva h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ikili iktidar\u0131 olu\u015fturabilirler. <\/p>\n

Bug\u00fcn eksik olan \u015fey, m\u00fccadeleye kararl\u0131 bir \u015fekilde h\u00fck\u00fcmeti devirme, halk\u0131 silahland\u0131rma, burjuva devletini y\u0131kacak, yabanc\u0131 ve ulusal sermayeyi kamula\u015ft\u0131racak ve t\u00fcm Amerika\u2019daki t\u00fcm Amerika\u2019n\u0131n sosyalist Birle\u015fik Devletleri\u2019nin perspektifini a\u00e7acak bir \u00f6rg\u00fct. <\/p>\n

14 Haziran 2026<\/p>\n

S\u00fcrekli Devrim Kolektifi (Avusturya, Fransa, \u0130spanya Devleti, T\u00fcrkiye)\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

2006\u2019dan 2019\u2019a kadar cumhurba\u015fkan\u0131 olan Evo Morales ve 2020\u2019de se\u00e7ilen halefi Luis Arce, t\u0131pk\u0131 Venezuela\u2019daki Chavez gibi Latin Amerika\u2019da sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olarak sunulmu\u015f olsalar da, ger\u00e7ekte burjuvaziye ciddi bir… Daha fazlas\u0131 »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-583","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":584,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/583\/revisions\/584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}