{"id":347,"date":"2021-11-03T12:00:00","date_gmt":"2021-11-03T11:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/?p=347"},"modified":"2021-11-28T17:37:44","modified_gmt":"2021-11-28T16:37:44","slug":"amerikan-emperyalizminin-afgan-proletaryasinin-lehine-olmayan-tarihi-bir-maglubiyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/2021\/11\/03\/amerikan-emperyalizminin-afgan-proletaryasinin-lehine-olmayan-tarihi-bir-maglubiyeti\/","title":{"rendered":"Amerikan emperyalizminin Afgan proletaryas\u0131n\u0131n lehine olmayan tarihi bir ma\u011flubiyeti"},"content":{"rendered":"\n
\nAfgan ba\u015fkan E\u015fref Gani\u2019nin 2021 senesinin a\u011fustos ay\u0131 ortas\u0131nda Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019ne ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 ve a\u011fustos ay\u0131n\u0131n sonunda vatanda\u015flar\u0131n\u0131 Amerika sefaretlerinden \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na aktaran Amerikan helikopterleri, 2014 senesinden beri i\u015fba\u015f\u0131nda olan kukla h\u00fckumetin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile bilhassa Amerika Birle\u015fik Devletleri, B\u00fcy\u00fck Britanya, Almanya, Fransa ve \u0130talya olmak \u00fczere bat\u0131l\u0131 emperyalist kuvvetlerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n simgeleridir.

\n\n1975 Vietnam\u2019\u0131 ile fark, milli hareketin sermayeyi kamula\u015ft\u0131rmaya ve ekonomileri kolektivize ve planl\u0131 olan SSCB ile \u00c7in\u2019e dayanan bir parti taraf\u0131ndan ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ekilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Vietnam \u201ckom\u00fcnist\u201d partisi ile FNL, b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f ve i\u015fgal alt\u0131nda olan \u00fclkenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, fakir k\u00f6yl\u00fclerini ve ayd\u0131nlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 saflar\u0131na katmay\u0131 ba\u015farabilmekle kalmam\u0131\u015f, b\u00fcrokratik ve milliyet\u00e7i yap\u0131s\u0131na ra\u011fmen \u2013 istemeyerek de olsa \u2013 k\u00fcresel emperyalizmin kalesinde \u00f6\u011frenci gen\u00e7lik ile zenci emek\u00e7ilerin ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131nda da rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.

\n\nAfganistan\u2019\u0131n istiklali ve birli\u011fi davas\u0131na g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Taliban yani arazi sahiplerinin, mollalar\u0131n ve a\u015firet reislerinin te\u015fkilat\u0131 el koymu\u015f durumdad\u0131r, ki Tro\u00e7ki bunlar\u0131 \u201cen karanl\u0131k ve gerici <\/em>unsurlar, \u0130slamc\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fclerine sahip olanlar<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r (Do\u011fu emek\u00e7ilerinin kom\u00fcnist \u00fcniversitesinde konu\u015fma, 21 nisan 1924). B\u00f6yle bir \u00e7eli\u015fki, 20. asr\u0131n sonunda kapitalizmin Avrupa\u2019n\u0131n do\u011fusunda, Rusya\u2019da, \u00c7in\u2019de ve Vietnam\u2019da geri getirilmi\u015f olmas\u0131 ve Afganistan Stalinist partisinin toplumsal bir ihtilali y\u00f6netememesi ve yerel varl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 kamula\u015ft\u0131ramamas\u0131yla a\u00e7\u0131klan\u0131r.

\n\n\n

1944-1978: Amerika Birle\u015fik Devletleri ile SSCB aras\u0131nda gidip gelen bir devlet<\/h3>\nHudutlar\u0131 19. as\u0131rda Britanya ve Rus imparatorluklar\u0131 aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131mdan olu\u015fan \u00fclkenin yap\u0131s\u0131 ayr\u0131\u015f\u0131kt\u0131r: dil olarak Fars\u00e7aya yak\u0131n olan Darice, Kuzey Pe\u015ftuca ile G\u00fcney Pa\u015ftuca, veya T\u00fcrk lisanlar\u0131 ailesinden G\u00fcney \u00d6zbek\u00e7e konu\u015fulur ve bir\u00e7ok din, ekseriyet S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman, \u015eii M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131k, Budistler, Hinduizm ve Sihizm mensuplar\u0131 bulunur\u2026

\n\n1973 senesinde n\u00fcfus 12 milyondan biraz fazla ki\u015fiden olu\u015fmaktayd\u0131. Bunun yakla\u015f\u0131k 10000\u2019i sanayi \u015firketlerinde, 300000\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fck zanaat \u015firketlerinde \u00e7al\u0131\u015fmakta, kalan n\u00fcfus ise olabildi\u011fince tar\u0131mdan ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131. Tar\u0131m sulamaya ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131, n\u00fcfusun %4\u2019\u00fc ekilebilir arazilerin %40\u2019\u0131na sahipti ve bu, ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan hakl\u0131 g\u00f6sterilmekteydi.

\n\n\u00dcniversiteler, dinci gericiler ile ilerici milliyet\u00e7iler aras\u0131nda \u015fiddetli \u00e7arp\u0131\u015fmalara sahne olmu\u015ftu. \u0130slamc\u0131lar (Burhaneddin Rabbani, Ahmed \u015eah Mesud, Gulbeddin Hikmetyar\u2026), \u0130slamc\u0131 bir te\u015fkilat olan Cemaat dahilinde yap\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Stalinistler (Mir Ekber Kiber, Babrak Karmal ve Nur Muhammed Taraki\u2026), ihtilalci istekleri olan gen\u00e7lik ile kariyer i\u015ftah\u0131 olan f\u0131rsat\u00e7\u0131lar\u0131 etraf\u0131nda toplayan Afganistan Demokratik Halk Partisi\u2019ni (ADHP) 1965 senesinde kurmu\u015flard\u0131r. Maalesef, bu parti kom\u015fu SSCB\u2019nin tesiri alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi stratejisi, \u201ca\u015famal\u0131 ihtilal\u201d ve \u201cemperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 birle\u015fik cephe\u201d idi: demokratik bir ihtilali milli burjuvazi ile yapmak istiyordu ve pratikteki hedefi Afganistan\u2019\u0131 Amerikan emperyalizminin askeri, ekonomik ve ideolojik bask\u0131s\u0131na maruz kalan kom\u015fu SSCB lehine etkisiz hale getirmekti.

\n\nBu parti, ba\u015fkentte \u00f6\u011frenci hareketini ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kta, in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde, tekstil sanayinde, madenlerde ve elektrik \u00fcretiminde grevleri y\u00f6netmekteydi, k\u0131rsal kesimlerde k\u00f6k salmaya bile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Partide iki b\u00f6l\u00fcm mevcuttu:

\n\n\n
    \n
  • sa\u011f kanat, Karmal ile hanedan\u0131 demokratikle\u015ftirme iddias\u0131ndayd\u0131, yay\u0131n\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fclen Par\u015fam (Bayrak) mecmuas\u0131n\u0131 yay\u0131nlamaktayd\u0131;<\/li>\n
  • sol kanat, Taraki ve Haf\u0131zullah Amin ile cumhuriyet talebinde bulunuyordu, k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yasaklanan Halk mecmuas\u0131n\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131.<\/li>\n<\/ul>

    \n\n\u00dclke ihtilal \u00f6ncesi bir a\u015famaya girmi\u015fti. Eksi bir ba\u015fbakan ve kraliyet ailesi mensubu olan general Muhammed Davud, ADHP-Par\u015fam\u2019\u0131n deste\u011fiyle bir darbe yapm\u0131\u015ft\u0131. Bunun ard\u0131ndan Cumhuriyet ilan edilmi\u015fti: \u00e7ok umut edilen emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 birle\u015fik cephe olabilir miydi bu? Te\u015fekk\u00fcr mahiyetinde ADHP-Par\u015fam bir\u00e7ok bakanl\u0131k alm\u0131\u015ft\u0131.

    \n\nDavud, s\u00f6zlerini tutmam\u0131\u015ft\u0131: tar\u0131m reformu yap\u0131lmam\u0131\u015f, \u00fclkede radikal bir \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmaya gidilmemi\u015fti. Ayr\u0131ca, emek\u00e7iler ve \u00f6\u011frencilere kar\u015f\u0131 eski kral\u0131nki gibi bir bask\u0131 siyaseti g\u00fctmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1974 senesinde, Davud, SSCB\u2019ye kar\u015f\u0131 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ni se\u00e7ti\u011finde ADHP-Par\u015fam mensubu bakanlar\u0131 kovmu\u015ftu.

    \n\nKendisine bir taban olu\u015fturabilmek i\u00e7in milliyet\u00e7ili\u011fi kullanm\u0131\u015f, kom\u015fu Pakistan\u2019dan tart\u0131\u015fmal\u0131 b\u00f6lgeleri istemi\u015f ve milliyet\u00e7i Belu\u00e7 gerillalar\u0131n e\u011fitim kamplar\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fti. Buna misilleme olarak Butto h\u00fckumeti, az\u0131l\u0131 Cumhuriyet kar\u015f\u0131t\u0131 olan ve Pakistan istihbarat servisleri (ISI) ile yak\u0131n ili\u015fki kuran Afganistan\u2019daki \u0130slamc\u0131lara destek vermi\u015fti. 22 temmuz 1975 tarihinde \u0130slamc\u0131 bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 olmu\u015ftur, ki Burhaneddin Rabbani, Ahmed \u015eah Mesud ile Gulbeddin Hikmetyar bu ba\u015fkald\u0131r\u0131ya i\u015ftirak etmi\u015flerdir.

    \n\n

    1978-1979: neticeye ula\u015famayan bir toplumsal ihtilal<\/h3>

    \n\nTemmuz 1977 tarihinde Kremlin ADHP\u2019nin her b\u00f6l\u00fcm i\u00e7in %50\u2019lik bir pay temelinde tekrar birle\u015fmesini emretmi\u015ftir, halbuki Halk taban\u0131n %80\u2019ini olu\u015fturmaktayd\u0131 (yakla\u015f\u0131k 8000 mensup ve 42000 sempatizan).

    \n\n17 nisan 1978 tarihinde Davud h\u00fckumeti, bir ADHP y\u00f6neticisi olan Mir Ekber Kiber\u2019i \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fcr. ADHP, 15000 ila 50000 kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n seferber oldu\u011fu g\u00f6steriler tertip etmi\u015ftir. Buna cevap olarak Davud, Taraki ile Karmal\u2019\u0131 25 nisan\u0131 26 nisana ba\u011flayan gecede g\u00f6zalt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Celalabad kentinde, ordunun \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmleri birbirlerine ate\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 27 a\u011fustos 1973 tarihinde, Kabil kentindeki protesto toplant\u0131s\u0131 esnas\u0131nda Mig u\u00e7aklar\u0131 ba\u015fkanl\u0131k saray\u0131na roket atm\u0131\u015flard\u0131r. Tank birliklerinin deste\u011fiyle, ba\u015fkald\u0131ran askerler Davud\u2019u \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve iktidar\u0131 ADHP\u2019ye teslim etmi\u015flerdir.

    \n\nKabil n\u00fcfusu k\u0131z\u0131l bayrak alt\u0131nda kitlesel g\u00f6sterilerde bulunmu\u015ftur. SSCB\u2019deki Brejnev h\u00fckumeti buna haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanm\u0131\u015ft\u0131r. Nisan ihtilali, \u00e7ok iyi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir darbenin neticesi de\u011fil, sadece vaziyetten kaynaklanan bir olgudur. \u015e\u00fbralar\u0131n eksikli\u011fi ve ADHP\u2019nin tabiat\u0131 sebebiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olan kent ihtilalinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 destekleyecek k\u0131rsal bir devrim olmam\u0131\u015ft\u0131r. ADHP partisi, burjuva milliyet\u00e7ilik \u00e7izgisine hizalanm\u0131\u015f (Hindistan\u2019da Gandi, M\u0131s\u0131r\u2019da Abd\u00fcnnas\u0131r, Endonezya\u2019da Sukarno, Arjantin\u2019de Peron gibi) ve kurulu\u015fundan beri SSCB\u2019nin y\u00fcksek tesiri alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Afganistan\u2019\u0131n sosyalist bir de\u011fi\u015fime gitmesi bu partinin hedefi de\u011fildi.

    \n\nAfganistan Demokratik Cumhuriyeti ilan edilmi\u015ftir. Taraki (ADHP-Halk), Devrimci Konsey ba\u015fkan\u0131 olmu\u015f, Karmal (ADHP-Par\u015fam) ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131, Amin (ADHP-Halk) d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 olmu\u015ftur. H\u00fckumette tek bir kad\u0131n bulunmamaktayd\u0131.

    \n\nK\u0131z\u0131l bayra\u011f\u0131n kabul\u00fcne ilaveten, Taraki-Karmal h\u00fckumeti ilerici tedbirler alm\u0131\u015ft\u0131r: tefecili\u011fin yasaklanmas\u0131, erkek ve kad\u0131nlar aras\u0131nda hukuki e\u015fitlik, zoraki evliliklerin yasaklanmas\u0131, ba\u015fl\u0131k paras\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, okur-yazarl\u0131k kampanyalar\u0131, az\u0131nl\u0131k dillerinin tan\u0131nmas\u0131, arazi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131\u2026 Fakat h\u00fckumet, sulamay\u0131 tar\u0131m s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin kontrol\u00fcnde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131ndan ve bunun t\u00fcm arazi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 anlams\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bir k\u00f6yl\u00fc hareketi olu\u015fturabilmekten aciz kalm\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\n\n

    1978-1992: \u201cm\u00fccahitlerin\u201d kar\u015f\u0131 devrimi<\/h3>\nBu tedbirler arazi sahiplerini, a\u015firet reislerinin ve 300000 M\u00fcsl\u00fcman ruhban\u0131 son derece \u00f6fkelendirmi\u015ftir. Toprak reformu ve kad\u0131nlar\u0131n h\u00fcrle\u015fmesi, teokratik veya monar\u015fist, S\u00fcnni veya \u015eii, Pe\u015ftun veya ba\u015fkas\u0131 t\u00fcm \u0130slamc\u0131 kar\u015f\u0131 devrimi kar\u015f\u0131s\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r: Hizb-i \u0130slami Gulbeddin (Hikmetyar\u2019\u0131n \u0130slamc\u0131 partisi), Cemiyet-i \u0130slami (Rabbani ile Mesud\u2019un \u0130slamc\u0131 te\u015fkilat\u0131), Cephe Nejat-i Melli (M\u00fcceddidi milli kurtulu\u015f cephesi), Hareket-i enketab-i (Muhameddi\u2019nin \u0130slami devrim hareketi), Mahaz-i-Melli-i-Islami (Gaylani\u2019nin milli \u0130slami cephesi), \u015e\u00fbra-i \u0130ttifak (Behe\u015fti\u2019nin \u0130slami birlik konseyi), Hareket-i \u0130slami (\u0130slami hareket), vs. M\u00fccahitleri, \u201ckom\u00fcnistler\u201d ve dini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6renlere kar\u015f\u0131 cihat \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6l\u00fckler \u0130slamc\u0131lara kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.

    \n\nGizli servisler, ki bunlara Pakistan\u2019\u0131n ISI\u2019si, Arabistan\u2019\u0131n GIP\u2019i ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin CIA\u2019si (Demokrat Parti\u2019li Carter\u2019\u0131n onay\u0131yla) silah ve ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Bunlarla ba\u011flant\u0131da olan beynelmilel \u0130slamc\u0131 \u015febekeler para ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc deste\u011finde bulunmu\u015flard\u0131r. El Kaide\u2019nin t\u00fcm kurucular\u0131 (ki Suudi Arabistan\u2019daki b\u00fcy\u00fck bir kapitalist ailenin miras\u00e7\u0131s\u0131 olan Bin Ladin de bunlara dahildir) bu esnada i\u015fe ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r.

    \n\n\u00c7a\u011fda\u015fla\u015fma yanl\u0131s\u0131 burjuva h\u00fckumet bu git gide b\u00fcy\u00fcyen muhalefete askeri yollarla kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftir. Ordu, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen vasallar ile derebeyleri, k\u00f6yl\u00fcler ile imamlar aras\u0131nda hi\u00e7bir fark g\u00f6zetmeden asi k\u00f6yleri bombalam\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\nTemmuz 1978 tarihinde kar\u015f\u0131 devrimi ma\u011flup etmekten aciz h\u00fckumet par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. ADHP-Par\u015fam baz\u0131 reformlar\u0131 geri almak ve Davud\u2019un temsil etti\u011fi milli burjuvazi ile bir ortak yol bulmak istemi\u015ftir. ADHP-Halk onu tasfiye etmi\u015ftir: Par\u015fam y\u00f6neticileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, yanda\u015flar\u0131 hapse at\u0131lm\u0131\u015f veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Aral\u0131k 1978 tarihinde Taraki, Brejnev ile bir mutabakat antla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131r. Mart 1979 tarihinde Taraki, Kosigin\u2019den askeri birlik g\u00f6ndermesini talep etmi\u015ftir ancak bu talep reddedilmi\u015ftir. ADHP-Halk da par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r: Rus dan\u0131\u015fmanlar\u0131n etkisinde olan Taraki, eyl\u00fcl 1979 tarihinde Amin\u2019i g\u00f6revden alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Amin ba\u015far\u0131l\u0131 bir darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulunmu\u015f ve \u201cb\u00fcy\u00fck y\u00f6neticiyi\u201d ekim ay\u0131nda \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu \u015fartlarda kentlerdeki halk deste\u011fi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun aksine, cihat\u00e7\u0131lar \u0130ran\u2019daki \u0130slamc\u0131 kar\u015f\u0131 devrimden cesaretlenmi\u015flerdir.

    \n\n\n

    1979-1989: SSCB m\u00fcdahalesi<\/h3>\nAral\u0131k 1979 tarihinde kom\u015fu Afganistan\u2019\u0131n Amerikan emperyalizminin kontrol\u00fcne d\u00fc\u015fmesinden ve cihad\u0131n Orta Asya\u2019da kendi ulusal b\u00f6lgesine s\u0131\u00e7ramas\u0131ndan \u00e7ekinen SSCB h\u00fckumeti, askeri birlikler g\u00f6ndermi\u015ftir. KGB ile Rus \u00f6zel kuvvetleri, Amin ile ADHP-Halk\u2019\u0131n merkezi komitesinin bir\u00e7ok mensubunu tasfiye etmi\u015flerdir (\u015etorm-333 operasyonu).

    \n\nDevrin emperyalist kuvvetlerine hizalanan sosyal demokrat partiler, SSCB\u2019nin m\u00fcdahalesini k\u0131nam\u0131\u015flard\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm Maoistleri, kendilerini 1935 senesinden beri burjuvazilerine satm\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli \u201ckom\u00fcnist\u201d partiler ve 2. Cihan Harbi\u2019nin sonras\u0131nda 4. Enternasyonal\u2019in bozulmas\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ak\u0131mlar\u0131n ekseriyeti (Cliff\u00e7iler (SWP\/B\u00fcy\u00fck Britanya, SR\/M\u0131s\u0131r\u2026), Pablistler-Morenistler (PTS\/Arjantin, PSTU\/Brezilya\u2026), Lambertistler (POID\/Fransa, POI\/Fransa, PT\/Cezayir\u2026), Grantistler (SP\/B\u00fcy\u00fck Britanya, Salt\/Amerika Birle\u015fik Devletleri, El Militante\/\u0130spanya\u2026), Pablist-Mandelciler (NPA\/Fransa, PST\/Cezayir, SR\/B\u00fcy\u00fck Britanya\u2026), Hardyciler (LO\/Fransa\u2026), vs.) onlara yedeklenmi\u015flerdir.

    \n\n
    \n \n
    Socialist Challenge<\/em>, IMG\/B\u00fcy\u00fck Britanya, 4 ocak 1980<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n
    \n
    \n \n
    Socialist Worker<\/em>, SWP\/B\u00fcy\u00fck Britanya, 12 ocak 1980<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n
    \n
    \n \n
    Lutte ouvri\u00e8re<\/em>, LO\/Fransa, 19 ocak 1980<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n
    \n
    \n \n
    Informations ouvri\u00e8res<\/em>, PCI\/Fransa, 1 mart 1980<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n
    \n
    \n \n
    Correo Internacional<\/em>, LIT-4E, eyl\u00fcl 1985<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n
    \n
    \n \n
    Socialist Worker<\/em>, ISO\/Amerika Birle\u015fik Devletleri, may\u0131s 1988<\/center><\/figcaption>\n<\/figure>\n



    \n\nSanki tar\u0131m reformu uygulamakta olan ve kad\u0131nlar\u0131n h\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan bir h\u00fckumetle buna t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve t\u00fcm i\u015f\u00e7i te\u015fkilatlar\u0131n\u0131 ezmek isteyen feodal ve dinci gericilik aras\u0131ndaki bir harpte tarafs\u0131z kalmak m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f gibi.

    \n\nKom\u00fcnist partiler i\u00e7in en geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerdeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ihtilalci hareketleri desteklemek ihtiyac\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd<\/em>e bulundurmak gerekir\u2026 Ayn\u0131 zamanda, ruhban s\u0131n\u0131f\u0131yla di\u011fer gerici ve Orta \u00c7a\u011f\u2019dan kalma unsurlar ile m\u00fccadele etmek, genel \u0130slamc\u0131l\u0131kla ve benzer di\u011fer ak\u0131mlarla m\u00fccadele etmek gerekir. (Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in 2. kongresi, Milli ve s\u00f6m\u00fcrge meseleleri \u00fc<\/em>zerine tezler, temmuz <\/em>1920)<\/quote>

    \n\nProletarya, ba\u011f\u0131ms\u0131z demokratik cumhuriyet, kad\u0131nlara haklar\u0131 olan yeni haklar verilmesi gibi k\u0131smi talepleri destekler ve benimser. <\/em>(Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in 4. kongresi, Do\u011fu meselesi \u00fczerine tezler,<\/em> kas\u0131m 1922)<\/quote>

    \n\nSanki ne kadar bozulmu\u015f olursa olsun bir i\u015f\u00e7i devletiyle bask\u0131n emperyalizm taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131lan kar\u015f\u0131 devrimci \u00e7eteler aras\u0131nda bir sava\u015fta tarafs\u0131z kalmak m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f gibi.

    \n\nMoskova oligar\u015fisine kar\u015f\u0131 yorulmaz bir m\u00fccadele verirken, 4. Enternasyonal kesin bir <\/em>\u015fekilde SSCB\u2019ye kar\u015f\u0131 emperyalizme yard\u0131mc\u0131 olan t\u00fcm siyasetleri reddeder. <\/em>(4. Enternasyonal konferans\u0131, Manifesto<\/em>, may\u0131s 1940)<\/quote>

    \n\nAmerika Birle\u015fik Devletleri ile cihat\u00e7\u0131lara kar\u015f\u0131 tav\u0131r almak, Afganistan h\u00fckumetleri ile SSCB siyasetlerini onaylamak manas\u0131na gelmez, t\u0131pk\u0131 4. Enternasyonal\u2019in SSCB b\u00fcrokrasisi ile Stalin\u2019e arka \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 gibi. 1979 senesinde SSCB\u2019nin ba\u015f\u0131ndaki b\u00fcrokrasi, \u0130slamc\u0131 gericilikten ziyade (kendi proletaryas\u0131na da geni\u015fleyebilecek olan) ihtilalden \u00e7ekinmekteydi. Bu b\u00fcrokrasi, sadece hudutlar\u0131nda m\u00fcttefik bir Afganistan olmas\u0131n\u0131 istiyordu. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin azami asker say\u0131s\u0131 (110000), 1956 senesinde Macaristan\u2019daki proleter ihtilali ezmek i\u00e7in g\u00f6nderilen asker say\u0131s\u0131ndan (yakla\u015f\u0131k 200000) olduk\u00e7a azd\u0131.

    \n\nKremlin, Karmal h\u00fckumeti (ADHP-Par\u015fam) kurup siyasi polisi Muhammed Necibullah\u2019a (PDPA-Par\u015fam) emanet etmi\u015ftir. Bu kanl\u0131 darbenin neticeleri, krizi daha da derinle\u015ftirmi\u015ftir: bir\u00e7ok asker, ki buna eski ADHP mensuplar\u0131 da dahil olmu\u015ftur, \u0130slamc\u0131 kar\u015f\u0131 devrime i\u015ftirak etmek i\u00e7in veya \u00fclkeden \u00e7\u0131kmak i\u00e7in askerden ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\n1986 senesinde Reagan, m\u00fccahitlere geli\u015fmi\u015f bir silah olan Stinger hava savunma f\u00fczelerini vermi\u015ftir, bu da m\u00fccahitlerin y\u00fczlerce geli\u015fmi\u015f taarruz helikopterini d\u00fc\u015f\u00fcrmelerine imk\u00e2n sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Afgan ve Rus ordular\u0131 askeri avantajlar\u0131n\u0131 yani semalar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015flerdir. Amerikan devleti kendi hudutlar\u0131 dahilinde ve Latin Amerika\u2019da uyu\u015fturucuya kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015fken, afyon kartelleri, Rus askerlerine ve bilhassa d\u00fcnya piyasas\u0131na eroin sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\n1986 senesinde Brejnev, Karmal\u2019\u0131n yerine Necibullah\u2019\u0131 getirmi\u015ftir. 1987 senesinde, yeni ADHP-Par\u015fam h\u00fckumeti \u00fclkenin bayra\u011f\u0131n\u0131 ona M\u00fcsl\u00fcman bir renk vermek i\u00e7in de\u011fi\u015ftirmi\u015f, arazilerin kolektifle\u015ftirilmesinden vazge\u00e7mi\u015f, 100\u2019den fazla cami in\u015fa etmi\u015f, devlet kontrol\u00fc alt\u0131nda Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na benzer bir kurum kurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, tahsilde dine tekrar yer vermi\u015f, monar\u015fist sorumlular\u0131 ve a\u015firet reislerini geri \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, Demokratik Afgan Cumhuriyeti \u00fc\u00e7 sene boyunca hayatta kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc hakl\u0131 bir \u015fekilde \u0130slamc\u0131 fa\u015fist tehditten endi\u015fe eden kentlerin n\u00fcfusunun ekseriyetinin deste\u011fine sahip olmu\u015ftur.

    \n\nProleter bir partinin eksikli\u011finde, kom\u00fcnist enternasyonalist bir strateji ile ciddi demokratik ve laik bir perspektif olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7aresiz ve t\u00fcm s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerle ezilenlerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekmekten aciz kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclke peri\u015fan bir halde bulunmu\u015ftur, bir milyon ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f, bir o kadar\u0131 da yerinden edilmi\u015ftir. SSCB\u2019nin kendisi de par\u00e7alanma s\u00fcrecine girmi\u015ftir. 1989 senesinde Reagan, Gorba\u00e7ov\u2019a Afganistan mevzusunda hi\u00e7bir taviz vermemi\u015ftir, Gorba\u00e7ov da birliklerini geri \u00e7ekmi\u015ftir.

    \n\n\n

    1992-2001: \u0130slam Devleti\u2019nden Hilafete<\/h3>\nNisan 1992 tarihinde, CIA ve Pakistanl\u0131 ISI\u2019nin bask\u0131s\u0131yla koalisyona gitmi\u015f olan \u0130slamc\u0131 sava\u015f \u015fefleri, laik milliyet\u00e7i rejimi devirmi\u015f, Necibullah\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve Afganistan \u0130slam Devleti\u2019ni kurmu\u015flard\u0131r. Burhaneddin Rabbani ba\u015fkan olmu\u015ftur, Hamid Karzai ile Abdullah Abdullah, t\u00fcm emperyalist devletlerin tan\u0131d\u0131klar\u0131 \u0130slamc\u0131 h\u00fckumete i\u015ftirak etmi\u015flerdir. Derhal, \u00e7e\u015fitli gerici fraksiyonlar 4 sene boyunca birbirleriyle sava\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Karga\u015fa, Pakistan hududu b\u00f6lgesine yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\n1996 senesinde, cihat\u00e7\u0131lar\u0131n aras\u0131nda en karanl\u0131k\u00e7\u0131 ve tutarl\u0131 olan ve Pakistan\u2019\u0131n destek verdi\u011fi Muhammed \u00d6mer\u2019in Taliban hareketi (Taliban, talebe veya bilgi talep eden manas\u0131na gelir), rakiplerini ma\u011flup etmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. 1996 senesinde iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f ve \u00fclkeyi birle\u015ftirmi\u015ftir. Sadece Mesud\u2019un Afganistan Birle\u015fik \u0130slami Kurtulu\u015f Cephesi (Bat\u0131l\u0131 bas\u0131nda Kuzey \u0130ttifak\u0131 olarak tabir edilir) kuzey do\u011fuda Pen\u00e7\u015fir Vadisi\u2019nde bir b\u00f6lgeyi elinde tutmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eeriat ad\u0131na verilen adalet ile d\u00fczenin geri gelmesi, m\u00fccahit klikleri aras\u0131ndaki kavgalardan do\u011fan karga\u015fadan yorulmu\u015f olan k\u0131rsal kesimdeki arazi sahiplerinin ve hatta kent n\u00fcfusunun ho\u015funa gitmi\u015ftir. Taliban hareketi, demokrasiyi ve kad\u0131nlar\u0131n kaderini unutmu\u015f Amerika Birle\u015fik Devletleri taraf\u0131ndan desteklenen Afganistan \u0130slami Emirli\u011fi\u2019ni kurmu\u015ftur.

    \n\nSpor, m\u00fczik, tiyatro, sinema, televizyon\u2026 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck h\u0131rs\u0131zlar\u0131n uzuvlar\u0131 kesilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slamc\u0131 fa\u015fist rejim, i\u015f\u00e7i te\u015fkilatlar\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f, kom\u00fcnist militanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve \u015eii az\u0131nl\u0131klara bask\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131r (a\u011fustos 1998 tarihinde, \u00fclkenin kuzeyindeki Mezar-\u0131 \u015eerif kentinde binlerce Hazara katledilmi\u015ftir). Kad\u0131nlar evlere hapsedilmi\u015ftir ve sadece erkek bir aile mensubuyla d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kabilmi\u015ftir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitime eri\u015fimi son bulmu\u015ftur. Zina yapan kad\u0131nlar ta\u015flanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasi muhalifler ile e\u015fcinseller i\u015fkenceye maruz kalm\u0131\u015flar ve halka a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde idam edilmi\u015flerdir.

    \n\nEyl\u00fcl 2001 tarihinde, kurmaylar\u0131 \u0130slami Emirlik taraf\u0131ndan korunan cihat\u00e7\u0131 El Kaide \u015febekesi, Suudi fanatikler taraf\u0131ndan Amerika Birle\u015fik Devletleri topraklar\u0131nda sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir. Yine eyl\u00fcl 2001 tarihinde El Kaide, Afganistan Birle\u015fik \u0130slami Kurtulu\u015f Cephesi (\u201cKuzey \u0130ttifak\u0131\u201d) \u015fefi Mesud\u2019u \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.

    \n\n\n

    2001-2021: Amerikan i\u015fgali<\/h3>\n7 ekim 2001 tarihinde, Amerikan h\u00fckumeti (Cumhuriyet\u00e7i Parti) taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir NATO koalisyonu Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgal etmi\u015ftir. Taliban taraf\u0131ndan yerlerinden edilmi\u015f m\u00fccahit sava\u015f \u015feflerinin deste\u011fiyle, bu koalisyon kolayca galip gelmi\u015ftir. Koalisyona h\u00fckumeti Sosyalist Parti (PS) taraf\u0131ndan y\u00f6netilen ve Frans\u0131z Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin (PCF) i\u015ftirak etti\u011fi Fransa, (Ye\u015filler ile koalisyonla) SPD\u2019nin y\u00f6netti\u011fi Almanya, h\u00fckumeti sadece \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nden olu\u015fan B\u00fcy\u00fck Britanya, h\u00fckumetine Frans\u0131zca konu\u015fan b\u00f6lgeden PS ve Hollandaca konu\u015fan b\u00f6lgeden SP\u2019nin dahil oldu\u011fu Bel\u00e7ika i\u015ftirak etmi\u015ftir.

    \n\nBeynelmilel i\u015fgal kuvveti temelinde, o\u011ful Bush kendisine uygun bir rejim kurmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r: 2001 senesinde Bonn mutabakat\u0131, 2002 senesinde Tokyo konferans\u0131. H\u00fckumet ge\u00e7ici olarak art\u0131k bir CIA ajan\u0131 olan Karzai\u2019ya verilmi\u015ftir. Birle\u015fmi\u015f Milletler, mart 2002 tarihinde genel se\u00e7imlere dayanmayan (ve Kurucu Meclis vazifesi g\u00f6ren) bir Loya Jirga toplam\u0131\u015ft\u0131r, ki 1600 delege bu toplant\u0131ya kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: dernekler (sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri), \u015firketler, Karzai ve onun uyu\u015fturucu taciri ailesi, eski kral Zahir \u015eah, \u0130slamc\u0131 sava\u015f \u015fefleri (Birle\u015fik \u0130slami Kurtulu\u015f Cephesi, Cemiyet-i \u0130slami, Afganistan \u0130slami Hareketi\u2026). 800 delege, Zahir\u2019in devlet ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in imza vermi\u015ftir, fakat bu hi\u00e7bir \u015fekilde Amerikan h\u00fckumetinin niyeti olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bask\u0131, yolsuzluk ve tehditlerin neticesinde, Karzai iki sene i\u00e7in h\u00fckumet ba\u015fkan\u0131 olarak kabul edilmi\u015ftir.

    \n\n2004 senesinde, Karzai slogan\u0131 \u201cAllah\u2019dan ba\u015fka bir tanr\u0131 yoktur ve Muhammed onun el\u00e7isidir<\/em>\u201d olan \u0130slam Cumhuriyeti\u2019ni kurmu\u015ftur. Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re, ba\u015fkan genel se\u00e7imlerle se\u00e7ilir. Karzai, 2004 senesinde se\u00e7ilmi\u015f, 2009 senesinde ise tekrar se\u00e7ilmi\u015ftir. Abdullah Abdullah\u2019a kar\u015f\u0131 zorlukla se\u00e7ilen E\u015fref Gani, Karzai\u2019nin ard\u0131ndan g\u00f6reve 2014 senesinde gelmi\u015ftir. Gani, 2020 senesinde paralel bir h\u00fckumet olu\u015fturan ve ard\u0131ndan rakibiyle iktidar\u0131 payla\u015fmay\u0131 kabul eden Abdullah\u2019a kar\u015f\u0131 tekrar se\u00e7ilmi\u015ftir.

    \n\n2006 senesinden itibaren (Taliban ve \u0130slam Devleti-I\u015e\u0130D), NATO taraf\u0131ndan olu\u015fturulan resmi orduya kar\u015f\u0131 gerilla harbine yeniden ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r ve kentlerde ekseriyetle i\u015fgal birliklerine ve h\u00fckumet kuvvetlerine kar\u015f\u0131, ancak bazen kasten sivilleri de hedef alan intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131nda bulunmu\u015flard\u0131r. K\u0131rsal kesimdeki n\u00fcfus, Amerikan kara birliklerinin keyfi tasfiyelerinden ve Bat\u0131l\u0131 u\u00e7ak veya \u0130HA\u2019lar\u0131n\u0131n bombard\u0131manlar\u0131ndan ma\u011fdur olmu\u015flard\u0131r.

    \n\nTaliban, k\u00fcreselle\u015fmi\u015f su\u00e7 kapitalizmiyle irtibatl\u0131 olarak ha\u015fha\u015f ile afyon ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fvik etmi\u015ftir ve bunu yaparken Kur’an da t\u00fcm uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasak olmas\u0131ndan utanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131l\u0131 fonlar\u0131 zimmetlerine ge\u00e7irmekle kalmay\u0131p, siyasiler, subaylar ile memurlar mafya t\u00fcr\u00fc faaliyetlerde de bulunmu\u015flard\u0131r. N\u00fcfusun kitleleri, b\u00f6yle bir h\u00fckumet i\u00e7in can\u0131n\u0131 tehlikeye atmak istememi\u015ftir.

    \n\nBir\u00e7ok s\u00f6zle\u015fmeli Amerikan askeri sakat ve travma ge\u00e7irmi\u015f olarak \u00fclkelerine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ntihar say\u0131s\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00f6len say\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek olmu\u015ftur. 2001 senesinden beri Afganistan i\u015fgalinin Amerika i\u00e7in maliyeti toplam 2260 milyar dolar mebla\u011f\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Amerikan emperyalizminin y\u00f6nelimi, s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklardan dolay\u0131 Asya Pasifik eksenine odaklanmak, \u00c7in emperyalizmini sadece esas rakibi olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl d\u00fc\u015fman\u0131 olarak da tan\u0131mlamakt\u0131r. Ba\u015fkan Obama (Demokrat Parti), birliklerin kademeli olarak geri \u00e7ekilmesine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Trump (Cumhuriyet\u00e7i Parti), sald\u0131r\u0131lar ile beraber i\u015fgal i\u00e7in bahane olarak kullan\u0131lan kad\u0131nlar\u0131n kaderini hesaba katmadan Taliban ile m\u00fczakerelerde bulunmu\u015ftur. Taliban\u2019\u0131n taarruzlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in eli serbest kalm\u0131\u015ft\u0131r, ayn\u0131 zamanda resmi orduda moral bozulmu\u015ftur.

    \n\n\n

    2021: en karanl\u0131k ve gerici unsurlar\u0131n zaferi<\/h3>\n29 \u015fubat 2020 tarihinde Trump, Taliban ile Doha mutabakat\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131r ve b\u00f6ylece Amerikan askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonunu onaylam\u0131\u015ft\u0131r. Biden (Demokrat Parti), geri \u00e7ekilmeyi h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ve 31 a\u011fustos 2021\u2019i son tarih olarak belirlemi\u015ftir. Kimsenin \u00f6ng\u00f6remedi\u011fi \u015fey, resmi ordunun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7abuklu\u011fu olmu\u015ftur. \u0130slamc\u0131 gerillalar, bozguna u\u011fram\u0131\u015f resmi birliklerin te\u00e7hizat\u0131yla silahlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015f, b\u00f6lgesel ba\u015fkentlere girmi\u015f ve Kabil\u2019e yakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Kendilerine verdikleri dindar ve emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, az\u0131nl\u0131kta kalsalar da Tacik ve \u00d6zbekler gibi Pe\u015ftunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer etnik gruplardan da kat\u0131l\u0131m sa\u011flamalar\u0131na imk\u00e2n vermi\u015ftir.

    \n\nRejimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00e7abuklu\u011funa Taliban da \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ve 15 a\u011fustos tarihinde Kabil\u2019i ele ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu, Amerika Birle\u015fik Devletleri m\u00fcttefiklerini zor durumda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Milyarlarca dolar harcayarak kurdu\u011fu rejimin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 mevzusunda b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fen Amerikan emperyalizmi, art\u0131k bunu kaale almam\u0131\u015ft\u0131r.

    \n\nTaliban, ruhban s\u0131n\u0131f\u0131, arazi sahipleri, ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar, yerel birka\u00e7 kapitalist ve onlar\u0131 destekleyen emperyalistlerin yarar\u0131na ter\u00f6r\u00fc, karanl\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u015feriat\u0131 kullanmaktad\u0131r. Taliban h\u00fckumeti gazetecileri, memurlar\u0131 ve sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc mensuplar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmakta, darp etmekte ve \u00f6ld\u00fcrmektedir. K\u0131z ortaokul ve lise \u00f6\u011frencilerini tahsil yerlerinden kovmaktad\u0131r. El Kaide\u2019yi h\u00e2l\u00e2 korumaktad\u0131r fakat onun rakibi I\u015e\u0130D\u2019in \u015eii M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 hedef alan sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 koyamamaktad\u0131r.

    \n\nSon harp, 71000\u2019i sivil olmak \u00fczere 241000 \u00f6l\u00fcme ve milyonlarca ki\u015finin yerinden olmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Evvelki rejim taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131lan ekonomik vaziyet tam bir faciad\u0131r: 2020 senesinde \u00fclkenin gayri safi milli has\u0131las\u0131 19,81 milyar avroya denkti ve bunun %43\u2019\u00fcn\u00fc beynelmilel yard\u0131m olu\u015fturmaktayd\u0131. Harp ve yolsuzluk altyap\u0131lar\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, 2018 senesinden beri kurakl\u0131k vard\u0131r. Afganistan Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n rezervleri Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde bulundu\u011fundan dolay\u0131, Emirlik bunlara eri\u015fememektedir. S\u0131hhi vaziyet ve yiyecek durumu son derece k\u0131r\u0131lgand\u0131r.

    \n\nAfganistan, bol lityum, uranyum, petrol, k\u00f6m\u00fcr, do\u011fal gaz ve alt\u0131n madenlerine sahiptir. Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00e7ekilmesi, rakip emperyalizmler olan Rusya ve \u00c7in\u2019in i\u015ftah\u0131n\u0131 kabartm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6lgesel anlamda, Hindistan\u2019\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015f fakat \u0130ran ile Pakistan\u2019\u0131 kuvvetlendirmi\u015ftir.

    \n\n\n

    Orta Asya proletaryas\u0131n\u0131 bir parti ile strateji ile donatmak<\/h3>\nBilin\u00e7li emek\u00e7iler, en kuvvetli emperyalizmin ma\u011flubiyetine sevinirler, fakat demokrasiyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n iktidara d\u00f6nmesinden dolay\u0131 sadece endi\u015fe duyabilirler.

    \n\nTaliban h\u00fckumeti, t\u00fcm \u0130slamc\u0131 rejimler gibi (Suudi Arabistan, \u0130ran, Gazze \u015eeridi, eski Irak ve \u015eam \u0130slam Devleti\u2026) hakikaten emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 de\u011fildir. K\u00fcresel kapitalizmi sorgulamamakta, aksine ona hizalanmaktad\u0131r. Taliban mensuplar\u0131, Pakistan taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, tedavi edilmi\u015f ve bu \u00fclke onlara istihbarat sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6rfez hanedanlar\u0131, \u0130ran ile Pakistan onlara finansman sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Beynelmilel uyu\u015fturucu hatlar\u0131n\u0131n \u00f6nde gelen oyuncular\u0131ndand\u0131r Taliban. Kentler ve k\u0131rsal kesimlerdeki emek\u00e7ilerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmelerini m\u00fcdafaa eder. Hayatta kalabilmek i\u00e7in o veya bu emperyalizme boyun e\u011fmek mecburiyetinde kalacakt\u0131r.

    \n\nAfganistan halklar\u0131n\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 facialar, ac\u0131mas\u0131z bir \u015fekilde s\u00fcrekli devrim stratejisini teyit etmektedir. Kapitalizmin zeval d\u00f6neminde, s\u00f6m\u00fcrge veya yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerde bile, yerel burjuvazi (yeni Hilafetten ADHP\u2019ye, Anayasal hanedandan Karzai gibi kuklalara dek), tar\u0131m s\u00f6m\u00fcrenleri ile ili\u015fkileri sebebiyle ve bask\u0131n \u015fu veya bu burjuvaziye boyun e\u011fmesi sebebiyle, demokratik milli vazifeleri yerine getirmekten aciz kalmaktad\u0131r: tar\u0131m reformu, temel h\u00fcrriyetler, hakiki istiklal, milli birlik, vs.

    \n\n\nK\u00f6yl\u00fcler ile proletaryan\u0131n ihtilalci ittifak\u0131 sadece kom\u00fcnist parti olarak te\u015fkilatlanm\u0131\u015f proletarya \u00f6nc\u00fclerinin siyasi y\u00f6netimi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bu da demokratik ihtilalin zaferinin sadece k\u00f6yl\u00fclerle ittifak\u0131ndan destek alan ve evvela demokratik ihtilal vazifelerini yerine getiren proletaryan\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc vas\u0131tas\u0131yla olabilece\u011fi manas\u0131na gelir. (Lev Tro\u00e7ki, S\u00fcrekli devrim \u00fczerine tezler, kas\u0131m 1929)<\/quote>

    \n\nRejimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ertesi g\u00fcn\u00fc, emek\u00e7i kad\u0131nlar sakall\u0131lar\u0131n ter\u00f6r\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00f6nde gelen kentlerde cesurca g\u00f6steri tertip etmi\u015flerdir. Kapitalizm kar\u015f\u0131t\u0131 oldu\u011fundan emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 olan yegane sosyal kuvvet, mensuplar\u0131n\u0131n hayat yeri, uyru\u011fu, ten rengi, kanaatleri, cinsiyeti, ya\u015f\u0131 veya cinsel y\u00f6nelimi ne olursa olsun i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. Ataerkil, a\u015firetsel, feodal ve dinci gericili\u011fe kar\u015f\u0131, Afgan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, kentlerin ve k\u0131rsal kesimin emek\u00e7i n\u00fcfusu, gen\u00e7lik ile kad\u0131nlar gerekirse silahlanarak kendilerini m\u00fcdafaa etmek i\u00e7in hakikaten kom\u00fcnist bir te\u015fkilat dahilinde gizlice mahalle, k\u00f6y, \u00fcniversite komiteleri ve sendikalar \u015feklinde te\u015fkilatlanmal\u0131 ve intikam i\u00e7in haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131rlar. Bu m\u00fccadele, ihtilalci bir i\u015f\u00e7i partisi kurmak i\u00e7in, Afganistan\u2019da i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fckumeti kurmak i\u00e7in, Orta Asya halklar\u0131n\u0131n Sosyalist Federasyonu i\u00e7in m\u00fccadeleden ayr\u0131lamaz.

    \n\n\n
    3 kas\u0131m 2021<\/center>

    \n\n
    S\u00fcrekli Devrim Kolektifi<\/center>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Afgan ba\u015fkan E\u015fref Gani\u2019nin 2021 senesinin a\u011fustos ay\u0131 ortas\u0131nda Birle\u015fik Arap Emirlikleri\u2019ne ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 ve a\u011fustos ay\u0131n\u0131n sonunda vatanda\u015flar\u0131n\u0131 Amerika sefaretlerinden \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na aktaran Amerikan helikopterleri, 2014 senesinden beri i\u015fba\u015f\u0131nda olan… Daha fazlas\u0131 »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-347","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=347"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":348,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}