{"id":169,"date":"2018-07-29T00:23:05","date_gmt":"2018-07-28T22:23:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/?p=169"},"modified":"2021-02-05T16:11:05","modified_gmt":"2021-02-05T15:11:05","slug":"trump-ekonomik-savas-baslatip-irani-tehdit-etmektedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/2018\/07\/29\/trump-ekonomik-savas-baslatip-irani-tehdit-etmektedir\/","title":{"rendered":"Trump ekonomik sava\u015f ba\u015flat\u0131p \u0130ran\u2019\u0131 tehdit etmektedir"},"content":{"rendered":"<p><strong>1944 senesinden 2016 senesine dek Amerikan devleti k\u00fcresel kapitalizmi y\u00f6netmeye gayret etmi\u015ftir<\/strong><\/p>\n<p>Amerikan burjuvazisi birinci cihan harbiyle beraber \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yakalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>Kapitalizm taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler art\u0131k kapitalizmin sosyal g\u00fc\u00e7leri \u00e7er\u00e7evesine s\u0131\u011fmamaktayd\u0131lar, ki buna ulus devlet \u00e7er\u00e7evesi de dahildi. Bunun neticesi olarak sava\u015f \u00e7\u0131kt\u0131. Avrupa i\u00e7in bunun sonucu ne oldu? Durumun \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi\u2026 Amerika art\u0131k kapitalist d\u00fcnyan\u0131n esas g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. <\/em>(Tro\u00e7ki, <em>Avrupa ve Amerika<\/em>, 15 \u015fubat 1926)<\/p>\n<p>1919 senesindeki Versay Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131 ile Pearl Harbour\u2019a yap\u0131lan Japon sald\u0131r\u0131s\u0131 (1941) aras\u0131nda Amerikan burjuvazisinin siyasi temsili etki b\u00f6lgesini g\u00fc\u00e7lendirse\u00a0 ve yaysa bile d\u00fcnya d\u00fczenini \u00fcstlenmekten vazge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Fakat ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n sonundan ba\u015flayarak Amerika Birle\u015fik Devletleri \u00e7ok tarafl\u0131 ekonomik anla\u015fmalar imzalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f (Bretton Woods, GATT\u2026) ve k\u00fcresel kurumlar kurmu\u015ftur (BM, FMI, BIRD-BM, DT\u00d6\u2026). O zaman rekabetten korkmas\u0131 i\u00e7in pek bir sebep olmayan Amerikan devleti, hudut \u00f6tesi ticaret ve yat\u0131r\u0131ma olan engelleri azaltmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131. Bunu k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte m\u00fczakere etmi\u015fti (GATT-DT\u00d6). Bu \u00e7er\u00e7evede t\u00fcm kapitalist \u00fclkeler aras\u0131nda e\u015fitli\u011fi m\u00fcdafaa etmi\u015fti (\u201cen \u00e7ok g\u00f6zetilen ulus kayd\u0131\u201d).<\/p>\n<p>Amerikan devleti d\u00fcnyay\u0131 kendi menfaatlerini g\u00f6z ard\u0131 etmeden idare etmekteydi. Ancak b\u00f6ylece baz\u0131 riskleri de almaktayd\u0131. SSCB\u2019ye kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 (\u201cso\u011fuk sava\u015f\u201d) ve \u00c7in devrimi (Kore sava\u015f\u0131) ile bu ayg\u0131tlar\u0131 b\u00f6lgesel askeri ittifaklarla tamamlad\u0131 (1949 senesinde NATO, 1954 senesinde SEATO\u2026). N\u00fckleer ve konvansiyonel silahlar ile istihbaratta ABD\u2019nin ezici \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, Avrupa\u2019n\u0131n do\u011fusunun SSCB ordusu taraf\u0131ndan fethedilmesini, K\u00fcba ile Vietnam\u2019da ma\u011flubiyeti ve Afganistan ile Irak&#8217;da a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nleyemedi.<\/p>\n<p>1970\u2019li senelerin sonunda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 kapitalizmin h\u00fckm\u00fcnde de\u011fildi: SSCB ve Do\u011fu Avrupa, \u00c7in, Vietnam, Laos, K\u00fcba. Fakat kolektif ekonomi her yerde iktidar\u0131n parazit ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir kast taraf\u0131ndan gasp edilmi\u015f olmas\u0131 sebebiyle zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131. K\u00fcresel kapitalizm, bu dejenere olmu\u015f i\u015f\u00e7i devletleri \u00fczerinde ekonomik, ideolojik ve askeri bask\u0131 kuruyordu. Amerikan devleti bilin\u00e7li bir \u015fekilde her t\u00fcrl\u00fc devrimci riske kar\u015f\u0131 ve kapitalizmin geri getirilmesi i\u00e7in sald\u0131r\u0131da bulunuyor, ayr\u0131ca Stalinci b\u00fcrokrasinin milli a\u00e7\u0131dan b\u00f6l\u00fcnmesinden istifade etmeyi umuyordu (SSCB ile Yugoslavya aras\u0131nda, SSCB ile \u00c7in aras\u0131nda kopu\u015f, \u00c7in ile Vietnam aras\u0131nda gerginlik\u2026).<\/p>\n<p>Amerikan ekonomisi 19300 milyar dolarl\u0131k GSY\u0130H ile d\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck \u00fcreticidir (\u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcndedir: 11900 milyar dolar). Amerika Birle\u015fik Devletleri d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol ve do\u011fal gaz \u00fcreticisidir ve en b\u00fcy\u00fck tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Sanayi bak\u0131m\u0131ndan Amerikal\u0131 gruplar bir\u00e7ok uluslararas\u0131 oligopolde mevcuttur: rafinaj, otomobil, havac\u0131l\u0131k, savunma, elektronik, g\u0131da, eczac\u0131l\u0131k, temizlik \u00fcr\u00fcnleri, spor mamulleri\u2026 Finans sekt\u00f6r\u00fcnde en \u00f6nemli akt\u00f6r ABD\u2019dir ve beraberce ham madde ve finansal \u00fcr\u00fcnler borsalar\u0131 (NYSE, NASDAQ, AMEX\u2026) Londra borsas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde gelmektedir. D\u00f6viz (ve t\u00fcrev \u00fcr\u00fcnleri) piyasas\u0131nda dolar, avronun \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde ilk s\u0131radad\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve y\u00fcksek e\u011fitimi t\u00fcm d\u00fcnyadan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve \u00f6\u011frenci \u00e7ekmektedir. Bunun neticesi olarak ABD, patent sahipli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fcnyada en \u00f6nde gelen devlettir. Amerikan k\u00fclt\u00fcr\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 etkilemektedir. \u0130ngilizce, \u00c7ince\u2019den az konu\u015fulsa da uluslararas\u0131 lisan konumundad\u0131r, 19. asr\u0131n y\u00fckseli\u015fteki kapitalizminin hegemonya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn de dili olmas\u0131 bu durumu kuvvetlendirmektedir.<\/p>\n<p><em>E\u011fer d\u00fcnyaya kabaday\u0131l\u0131k taslayabilecek bir \u00fclke varsa, bu Amerika\u2019d\u0131r. Askeri, diplomatik, bilimsel, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik g\u00fcc\u00fc, e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir seviyededir. <\/em>(<em>The Economist<\/em>, 9 haziran 2018)<\/p>\n<p>Amerika\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc git gide daha \u00e7ok sorgulanmaktad\u0131r, ki bu sadece g\u00fc\u00e7lenen \u00c7in emperyalizmi taraf\u0131ndan yap\u0131lmamaktad\u0131r, ayn\u0131 zamanda t\u00fcm di\u011fer emperyalizmlerin Amerikan emperyalizminin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bo\u015fluklar\u0131 doldurma iste\u011fi taraf\u0131ndan da yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7 erozyonu b\u00f6yle s\u00fcrerse Amerikan burjuvazisi i\u00e7in \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n<p><strong>Amerikan bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>SSCB ordusunun Alman emperyalizmine kar\u015f\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 zaferler, \u00c7in devrimi ve Asya\u2019ya yay\u0131lma riski, Yugoslayva ve Arnavutluk&#8217;daki devrimler, 1943 senesinde ba\u015flayan Avrupa\u2019daki devrimci y\u00fckseli\u015f (\u0130talya, Yunanistan, Fransa\u2026) sebebiyle gerek demokrat, gerek cumhuriyet\u00e7i Amerikan h\u00fckumetleri emperyalist rakiplerinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcne gitmemi\u015flerdir (B\u00fcy\u00fck Britanya, Fransa, Hollanda\u2026) hatta onlar\u0131 yeniden kurmu\u015flard\u0131r (Japonya, Almanya, \u0130talya\u2026). Vietnam sava\u015f\u0131 yeni kapitalizmlerin y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r (Brezilya, G\u00fcney Kore\u2026). Her y\u00fckseli\u015fteki kapitalizm gibi, onlar\u0131n burjuvazileri ba\u015fta kendilerini korumac\u0131 \u00f6nlemlerle korumu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Egemen emperyalizm militarizmin y\u00fck\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olsa da, Do\u011fu Avrupa ve Rusya\u2019da kapitalizmin geri gelmesi \u00f6ncelikle rakip emperyalist g\u00fc\u00e7lere ve \u00f6zellikle Almanya\u2019ya yaram\u0131\u015ft\u0131r. Yeni Rus ve \u00c7in burjuvazileri, \u00fclkelerinin boyutuna ve eski planlanm\u0131\u015f ekonomilerin k\u00fclt\u00fcrel ve end\u00fcstriyel miras\u0131na dayanarak eski emperyalist g\u00fc\u00e7lere direnmi\u015f ve kendileri de emperyalist bir g\u00fc\u00e7 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1970\u2019li senelerden beri Amerika Birle\u015fik Devletleri ihra\u00e7 etti\u011finden daha fazla zenginlik ithal etmektedir. 2017 senesinde mamul ve hizmet al\u0131\u015fveri\u015findeki a\u00e7\u0131k %12 de\u011ferini a\u015fan bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f ve 566 milyar dolara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, sadece mamuller dikkate al\u0131n\u0131rsa bu rakam 796 milyar dolara ula\u015fmaktad\u0131r (fark, hizmet al\u0131\u015fveri\u015findeki fazlal\u0131kt\u0131r). K\u00fcresel ekonomideki iyile\u015fme bile Amerikan ekonomisinin rekabet\u00e7ili\u011findeki kayb\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7in\u2019in Amerika ile ticaretindeki fazlal\u0131k 2017 senesinde %10 artm\u0131\u015f ve Beyaz Saray rakamlar\u0131na g\u00f6re 375 milyar dolar\u0131 a\u015fan bir de\u011fere ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (\u00c7in otoriteleri bu rakam\u0131 sorgulamakta ve 100 milyar daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu iddia etmektedirler). 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131nda bu fazlal\u0131k 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 ay\u0131na g\u00f6re %20 artm\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>Teselli ar\u0131yorsa Amerikan burjuvazisi Avrupa taraf\u0131nda bunu bulamayacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle Almanya ile senelerdir devam eden ve git gide artan bir ticari a\u00e7\u0131k s\u00f6z konusudur, ki bu Davos\u2019da Trump\u2019a \u201c<em>Avrupa Birli\u011fi Amerika Birle\u015fik Devletleri ile adil de\u011fildir\u201d<\/em> dedirtmi\u015ftir (28 ocak 2018). Trump, AB\u2019yi, Amerika\u2019n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergilerinden daha y\u00fcksek g\u00fcmr\u00fck vergisi uygulamakla itham etmi\u015ftir. \u0130\u015fin asl\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri Kanada\u2019dan Japonya\u2019ya, Almanya\u2019dan G\u00fcney Kore\u2019ye neredeyse t\u00fcm d\u00fcnya ile ticari a\u00e7\u0131k vermektedir.<\/p>\n<p><strong>Korumac\u0131l\u0131\u011fa git gide daha fazla saplanmak<\/strong><\/p>\n<p>Yak\u0131n bir tarihe dek Amerikan h\u00fckumeti yabanc\u0131 piyasalar\u0131n kendisine a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in serbest ticaretin meziyetlerini \u00f6ne s\u00fcrmekteydi. Devlet taraf\u0131ndan yerel \u015firketlerin korunmas\u0131 hi\u00e7bir zaman sadece g\u00fcmr\u00fck vergileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r, \u201cvergi d\u0131\u015f\u0131 engellere\u201d de ba\u015fvurabilir: idari \u00f6nlemler ve standartlar, korunmu\u015f kamu s\u00f6zle\u015fmeleri, s\u00fcbvansiyonlu yard\u0131mlar, \u015firketlerin vergilendirilmelerinde tenzilatlar, d\u00f6viz kuru manip\u00fclasyonlar\u0131, patentler ve di\u011fer \u201cfikri m\u00fclkiyetler\u201d, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131ma getirilen k\u0131s\u0131tlamalar\u2026<\/p>\n<p><em>Pekin\u2019e verilen mesaj a\u00e7\u0131kt\u0131r: Alman h\u00fckumeti bu hafta i\u00e7inde iki defa \u00c7inli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n Alman \u015firketlerin kontrol\u00fcn\u00fc almas\u0131na mani oldu. KfW isimli Alman kamu bankas\u0131 50Hertz \u015febeke operat\u00f6r\u00fcn\u00fcn %20\u2019sini alarak SGCC \u00c7in devlet \u015firketinin sermayesine girmesini engelledi. Ve Vestfalya\u2019l\u0131 makine \u00fcreticisi Leifald Metal Spinning\u2019in \u00c7inli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 yasakland\u0131. <\/em>(<em>Deutschlandfunk, <\/em>27 temmuz 2018)<\/p>\n<p>Vietnam sava\u015f\u0131 ve dolar\u0131n zay\u0131flamas\u0131 sebebiyle Nixon, Amerika Birle\u015fik Devletleri taraf\u0131ndan k\u00fcresel mesuliyetlerinin terkini Bretton Woods anla\u015fmalar\u0131yla kurulan uluslararas\u0131 para sistemini yok ederek ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. 1971 senesinde tek tarafl\u0131 olarak dolar\u0131n alt\u0131na \u00e7evrilebilmesinin son buldu\u011funu duyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Trump ise bu feragatte \u00e7ok daha ileri gitmektedir.<\/p>\n<p><em>Bir \u00fclke [ABD] di\u011fer \u00fclkelerle yapt\u0131\u011f\u0131 ticarette milyarlarca dolar kaybediyorsa, ticari sava\u015flar iyidir ve kolay kazan\u0131l\u0131rlar. Mesela bir \u00fclkeyle 100 milyar a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131z varsa ticareti durdururuz ve \u00e7ok para kazan\u0131r\u0131z. Bu kolayd\u0131r. <\/em>(Trump, 2 mart 2018)<\/p>\n<p>Konumunu kaybetmek, i\u015fte Amerikan burjuvazisinin her \u015feye ra\u011fmen rakibinden daha az oyla se\u00e7ilen ve tav\u0131rlar\u0131 elitlerin hi\u00e7 ho\u015funa gitmese de Trump\u2019\u0131 kabul etmeye iten korku budur.<\/p>\n<p><em>Bask\u0131n bir s\u0131n\u0131f\u0131n bulunmas\u0131 end\u00fcstriyel \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin, bilimin, sanat\u0131n ve sosyal ya\u015fam\u0131n rafine bi\u00e7imlerinin geli\u015fmesine her ge\u00e7en g\u00fcn daha fazla engel olmaktad\u0131r.\u00a0\u00a0 Hi\u00e7bir zaman modern burjuvalar\u0131m\u0131zdan daha kaba insanlar olmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/em>(Engels,<em> Konut meselesi, <\/em>1872)<\/p>\n<p>Kendisinden \u00f6nce gelen demokrat ya da cumhuriyet\u00e7i ba\u015fkanlar\u0131n doktrinlerinin tersine, ABD ba\u015fkan\u0131 m\u00fczakereleri ve \u00e7ok tarafl\u0131 anla\u015fmalar\u0131 reddetmekte, g\u00fcmr\u00fck vergilerini tek tarafl\u0131 artt\u0131rmakta ve ABD\u2019nin taahh\u00fctlerini iptal etmektedir. Hegel\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi ko\u015fullu olgular gerekli olgular\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir. Kovboy tarz\u0131 ve basit \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ile Trump, Amerikan burjuvazisi i\u00e7in her ge\u00e7en g\u00fcn kendisini zay\u0131flatan bir durumdan \u00e7\u0131kma ve end\u00fcstriyel bir taban\u0131 muhafaza etme ihtiyac\u0131n\u0131 ifade etmektedir. Ayn\u0131 zamanda, \u015fimdilik ekonomik, uzun vadede askeri sava\u015fa y\u00fcr\u00fcmek d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7\u0131kmaza girdi\u011fini de ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>31 may\u0131s tarihinde, Trump Avrupa\u2019dan ithal edilen \u00e7eli\u011fe %25 ve al\u00fcminyuma %10 g\u00fcmr\u00fck vergisi uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 teyit etmi\u015ftir, ki bu vergiler \u00f6ncelikle ABD\u2019nin eski m\u00fcttefiklerinden Almanya ve \u0130talya\u2019y\u0131 etkileyecektir. Kanada ve Meksika gibi ba\u015fka m\u00fcttefikler de buna dahildir, Arjantin, Brezilya ile Avustralya ise \u00fcretimlerini azaltmay\u0131 kabul ettiklerinden bu vergilere maruz kalmayacakt\u0131r. \u00c7in \u00e7eli\u011fine ise mart ay\u0131ndan itibaren bu g\u00fcmr\u00fck vergileri uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r bile. \u00c7in d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00e7elik \u00fcreticisidir ve a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim krizi ya\u015famaktad\u0131r. K\u0131smen Amerikan pazar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00c7in, \u00fcretimini ba\u015fka pazarlarda satmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r ve bu Avrupa\u2019l\u0131 \u00e7elik \u00fcreticilerini endi\u015feye sokmaktad\u0131r. Ancak Amerika\u2019n\u0131n hedefinde sadece \u00e7elik yoktur.<\/p>\n<p><em>50 milyarl\u0131k [\u00c7in \u00fcr\u00fcnlerine] g\u00fcmr\u00fck vergisi getirece\u011fiz, ard\u0131ndan 100 milyarl\u0131\u011fa. Belli bir noktada m\u00fchimmatlar\u0131 bitecektir. <\/em>(Trump, 12 nisan 2018)<\/p>\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri 15 haziran tarihinde, 6 temmuzdan itibaren 1102 \u00c7in men\u015feli \u00fcr\u00fcne vergi uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftur, \u00c7in de buna 569 Amerikan \u00fcr\u00fcn\u00fcne vergi uygulayarak cevap vermi\u015ftir. T\u0131rman\u0131\u015f s\u00fcrece\u011fe benzemektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc Trump art\u0131k \u00c7in\u2019den ithal edilen ek 200 milyarl\u0131k \u00fcr\u00fcne %10 vergi getirmek tehdidinde bulunmaktad\u0131r, \u015ei ise Amerikan \u015fantaj\u0131n\u0131 k\u0131namakta ve cevap verilece\u011fini taahh\u00fct etmektedir.<\/p>\n<p>Tabii ki k\u00fc\u00e7\u00fck veya b\u00fcy\u00fck di\u011fer emperyalizmler ticaret kurallar\u0131na ihanet edildi\u011fini savunmakta, Amerikan \u00fcr\u00fcnlerine ayn\u0131 oranda zam ile misilleme yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurmakta ve D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne \u015fikayette bulunmaya haz\u0131rlanmaktad\u0131rlar. Yaln\u0131z sorun \u015fudur ki art\u0131k Amerika DT\u00d6\u2019y\u00fc k\u00f6t\u00fclemekte, onu rakiplerinin dampingine m\u00fcsaade etmekle itham etmekte ve DT\u00d6 hakimlerinin atanmas\u0131n\u0131 bloke ederek kurumu g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131lmaktad\u0131r\u2026 Trudeau bunun \u201c<em>Kanada ile ABD aras\u0131nda uzun zamand\u0131r mevcut olan g\u00fcvenlik i\u015fbirli\u011fine hakaret\u201d<\/em> oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir, Macron Trump\u2019a telefon edip karar\u0131n\u0131n \u201c<em>bir hata ve yasa d\u0131\u015f\u0131\u201d<\/em> oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f, \u015eans\u00f6lye Merkel ise\u00a0 Alman otomobil ihracat\u0131n\u0131n Trump taraf\u0131ndan vergilendirilmesi tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201c<em>herkese zararl\u0131 bir t\u0131rman\u0131\u015f\u0131\u201d <\/em>k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r. 3 haziran 2017 tarihli G7 toplant\u0131s\u0131nda hepsi Trump\u2019\u0131 k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>E\u011fer ABD ticari yapt\u0131r\u0131mda bulunursa, ki buna g\u00fcmr\u00fck vergilerini artt\u0131rmak da dahildir, ticari ve ekonomik m\u00fczakerelerin t\u00fcm meyveleri etkisiz hale gelecektir. <\/em>(<em>Yeni \u00c7in, <\/em>3 haziran 2018)<\/p>\n<p>8 ve 9 haziran tarihli G7 toplant\u0131s\u0131nda Trump, zorlu m\u00fczakerelerden sonra elde edilen ortak bildiriyi i\u015fin sonunda imzalamay\u0131 reddetmi\u015ftir. Hatta Kanada ve Alman ticari fazlal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 tehditlerini belirli hale getirmi\u015ftir. Di\u011fer devletler, ABD ile bilek g\u00fcre\u015fine girmenin getirece\u011fi k\u00e2r ve zarar\u0131n hesab\u0131yla kendi menfaatleri \u00e7er\u00e7evesinde b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olarak kalm\u0131\u015flard\u0131r. Avrupa burjuvazileri ABD ile ticarette ilk safta yer alan Almanya\u2019n\u0131n liderli\u011finde sadece hafif misillemede bulunma karar\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc cevap ABD\u2019nin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc Trump derhal g\u00fcncel %2,5 yerine Avrupa\u2019dan, yani \u00f6ncelikle Almanya sanayisinden ithal edilen otomobillere %20 vergi uygulama tehdidinde bulunmu\u015ftur!<\/p>\n<p><em>Siyasi iktidar, ekonomik geli\u015fmeye b\u00fcy\u00fck zararlar verebilir ve devasa israflara yol a\u00e7abilir. <\/em>(Engels, <em>Conrad Schmidt\u2019e mektup, <\/em>27 ekim 1890)<\/p>\n<p>Ticari sava\u015f militarizmden ayr\u0131lamaz ve d\u00fcped\u00fcz sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Amerika Birle\u015fik Devletleri Kuzey Kore ile tek tarafl\u0131 m\u00fczakerelerde bulunmakta ve \u0130ran ile \u00e7ok tarafl\u0131 anla\u015fmadan \u00e7ekilmektedir<\/strong><\/p>\n<p>Daha do\u011frudan askeri olan, Amerika Birle\u015fik Devletleri ile \u00c7in\u2019in askeri rekabeti \u00e7er\u00e7evesindeki di\u011fer bir cephe Kuzey Kore\u2019dir. De\u011fi\u015fken tav\u0131rlar\u0131 ile Trump, Pyongyang\u2019daki Stalinci kli\u011fin n\u00fckleer projelerini dondurmas\u0131n\u0131 elde etmi\u015ftir. Kuzey Kore diktat\u00f6r\u00fc ile Amerikan ba\u015fkan\u0131 aras\u0131nda bir zirve Singapur\u2019da 12 haziran tarihinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu inisiyatifin maksad\u0131 Kuzey Kore\u2019de kapitalizmin tamamen geri getirilmesi ve \u00fclkeyi kendi etki alan\u0131nda birle\u015ftirmektir. B\u00f6ylece Trump \u00c7in \u00fczerinde bask\u0131 kurmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu arada m\u00fczakerelere dahil edilmeyen geleneksel ortaklar\u0131n\u0131 ezmi\u015ftir.<\/p>\n<p><em>B\u00f6yle bir anla\u015fma, Amerika\u2019n\u0131n b\u00f6lgedeki en yak\u0131n m\u00fcttefikleri olan G\u00fcney Kore ve Japonya i\u00e7in bir kabus te\u015fkil etmektedir. <\/em>(<em>The Economist<\/em>, 9 haziran 2018)<\/p>\n<p>Amerikan emperyalizmi geriledi\u011fi Yak\u0131n Do\u011fu\u2019da yeniden \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 8 may\u0131s tarihinde Trump, n\u00fckleer program\u0131n ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kademeli olarak kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda durdurulmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren ve \u0130ran ile (aralar\u0131nda \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n da bulundu\u011fu) ba\u015fka emperyalist g\u00fc\u00e7lerin 2015 senesinde vard\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmadan \u00e7ekildi\u011fini duyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bunun neticesi olarak Trump T\u00fcrkiye\u2019yi kendi saf\u0131na \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve her zamankinden fazla bir \u015fekilde \u0130srail ve Suudi Arabistan\u2019a g\u00fcvenmi\u015ftir. 6 aral\u0131k 2017 tarihinde ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finin Kud\u00fcs kentine ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftur ve b\u00f6ylece siyonist yerle\u015fimcili\u011fin devam\u0131na tam destek vermi\u015f olmu\u015ftur. 30 mart tarihinden beri Netanyahu, Gazze \u015feridi hududunda y\u00fczlerce Filistinliyi sakatlatm\u0131\u015f veya katlettirmi\u015ftir.\u00a0\u00a0\u00a0 9 may\u0131s\u0131 10 may\u0131sa ba\u011flayan gecede 28 \u0130srail sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 Suriye\u2019de \u0130ran ordusunun konumlar\u0131na sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slamc\u0131 T\u00fcrk rejimi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte bask\u0131 yapabilmektedir. T\u00fcrk ordusu Suriye ve Irak\u2019da K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 m\u00fcdahalede bulunmak i\u00e7in Amerika\u2019n\u0131n iznini alm\u0131\u015ft\u0131r. Eli kanl\u0131 tiran Esad ise Suriye\u2019deki son muhaliflerini ezme m\u00fcsaadesini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Amerikan diplomasisinin \u015fefi Pompeo, \u0130ran\u2019\u0131 \u201c<em>tarihin en g\u00fc\u00e7l\u00fc yapt\u0131r\u0131mlar\u0131yla\u201d<\/em> tehdit etmi\u015ftir ve eklemi\u015ftir: \u201c<em>Iran bundan b\u00f6yle hi\u00e7bir zaman Orta Do\u011fu\u2019da bask\u0131n olamayacakt\u0131r\u201d, \u201c\u0130ranl\u0131 ajanlar\u0131n ve onlar\u0131n Hizbullah mensubu yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada onlar\u0131 ezmek i\u00e7in izini s\u00fcrece\u011fiz\u201d<\/em>. Bu tehditler, yok olmadan boyun e\u011femeyecek olan dinci \u0130ran rejimini hataya itmek i\u00e7in hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r ve ama\u00e7 askeri bir m\u00fcdahaleyi hakl\u0131 \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Rejimin en muhafazakar kanad\u0131 milli ve emperyalizm kar\u015f\u0131t\u0131 hislere g\u00fcvenmektedir. Devlet, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve gen\u00e7lik taraf\u0131ndan kazan\u0131lan son k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fcrriyet alanlar\u0131n\u0131 da yok etmektedir.<\/p>\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri, \u0130ran\u2019\u0131 tehdit etmekle yetinmeyip \u0130ran ile anla\u015fmay\u0131 imzalam\u0131\u015f olan di\u011fer \u00fclkeleri yani Rusya, \u00c7in, Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa ve Almanya\u2019y\u0131 \u015firketlerinin \u0130ran ile finansal ve ticari ili\u015fkilerini devam ettirmeleri halinde ciddi yasal i\u015flemlere ve finansal yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalacaklar\u0131 konusunda ikaz etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Suudi Arabistan ve \u0130srail\u2019in arkas\u0131nda Amerika Birle\u015fik Devletleri durmaktad\u0131r; ancak b\u00f6lgesel bir g\u00fc\u00e7 olan ve su\u00e7u ABD\u2019ye g\u00f6lge etmek olan \u0130ran\u2019\u0131n arkas\u0131nda Rusya ve \u00c7in\u2019in deste\u011fi bir sava\u015f durumunda ABD\u2019nin askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sebebiyle \u00e7ok daha mu\u011flakt\u0131r. Amerikan emperyalizminin \u0130ran \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131, \u0130ranl\u0131 emek\u00e7i ve gen\u00e7lerin m\u00fccadelesini kolayla\u015ft\u0131rmaktan \u00e7ok uzakt\u0131r, aksine ek bir darbe olu\u015fturmaktad\u0131r, \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 askeri deste\u011fine te\u015fekk\u00fcr olarak \u0130srail\u2019in yerle\u015fimcili\u011fine verilen deste\u011fin Filistinlilere ek bir darbe oldu\u011fu gibi.<\/p>\n<p>Bilin\u00e7li emek\u00e7iler i\u00e7in \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 t\u00fcm ekonomik yapt\u0131r\u0131mlara ve askeri m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma slogan\u0131 gerici \u0130slamc\u0131 diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devirmek maksad\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve gen\u00e7li\u011fin m\u00fccadelelerine destekle el ele gider, \u0130srail devletine kar\u015f\u0131 Filistinlilerin m\u00fccadelelerine verilen destekle el ele gitti\u011fi gibi.<\/p>\n<p><strong>Emperyalist h\u00fckumetlerin i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz \u00e7eli\u015fkileri<\/strong><\/p>\n<p>Onu frenleyecek olmas\u0131n\u0131 umdu\u011fu Trump ile yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sahneledikten sonra Macron, bunun etkisizli\u011fini g\u00f6rmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamad\u0131. Merkel\u2019in yan\u0131nda kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in m\u00fccadeleci bir a\u011f\u0131z buldu: \u201c<em>Zay\u0131f olmayal\u0131m, buna katlanmayal\u0131m! Ba\u015fkas\u0131n\u0131n kural\u0131n\u0131 ya da zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul m\u00fc edece\u011fiz? Ticari se\u00e7imlerimiz hakk\u0131nda kim karar verecektir?\u201d<\/em> (10 may\u0131s 2018)<\/p>\n<p>Fakat bu s\u00f6ylemlerden sonra ac\u0131 ger\u00e7ek de\u011fi\u015fmez, Avrupa burjuvazileri \u015firketlerini Amerikan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131ndan korumak i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feye \u2013 ya da neredeyse hi\u00e7bir \u015feye \u2013 sahip de\u011fildirler. Ger\u00e7ekten de \u00e7ok uluslu Avrupal\u0131 \u015firketler Amerika ile ticaret yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in (ki bu \u0130ran\u2019dan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir pazard\u0131r), yapt\u0131r\u0131mlardan kurtulma \u015fanslar\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Avrupa komisyonu, naftalinli dolaptan \u201cblokaj kanunu\u201d denilen 1996 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Avrupa\u2019da Amerikal\u0131 yasal i\u015flemlere mani olmak i\u00e7in \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olsa da bu \u015femsiye son derece \u00f6nemsizdir. B\u00f6ylece Total\u2019den sonra Engie\u2019de \u0130ran\u2019a yat\u0131r\u0131m yapmaktan \u00e7ekilmi\u015ftir. Almanya Siemens ve Daimler ile\u00a0 bundan daha \u00e7ok etkilenecektir, ancak \u0130talya ve Fransa\u2019da petrol ve gaz nedeniyle etkileneceklerdir ve buna hem Almanya hem de Fransa\u2019y\u0131 etkileyen Airbus sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iptalini de eklemek gerekir. Avrupa emperyalizmi taraf\u0131ndan kaybedilen konumlar muhtemelen Rus ve \u00c7in emperyalizmleri taraf\u0131ndan doldurulacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc Rusya zaten Amerikan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na maruzdur, \u00c7in ise Amerika\u2019n\u0131n emirlerine uyma niyetlisi g\u00f6r\u00fcnmemektedir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin asl\u0131nda Avrupa emperyalizminden bahsetmek pek de do\u011fru de\u011fildir. Avrupa Birli\u011fi, hudutlar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f burjuva devletler aras\u0131 titrek bir uzla\u015fmad\u0131r. AB, B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131r, ayr\u0131ca Orta Avrupa ve Balt\u0131k \u00fclkelerinin (Visegrad grubu) muhalefetiyle de zay\u0131flamaktad\u0131r. Anla\u015fmazl\u0131k 2015 ila 2016 senelerinde Polonya, \u00c7ek Cumhuriyeti, Slovakya ve Macaristan\u2019\u0131n m\u00fcltecileri kabul etmeyi reddetmeleriyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Merkel taraf\u0131ndan y\u00f6netilen CDU-SPD koalisyonunun hudutlar\u0131 kapatmas\u0131ndan sonra bu anla\u015fmazl\u0131k azalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten de \u201cpop\u00fclist\u201d h\u00fckumetler Rus ve\u2026 Alman emperyalizmine kar\u015f\u0131 Amerikan emperyalizmi ile ittifak\u0131 se\u00e7mektedirler. Bu sebeple, kendi i\u00e7lerinde Yahudi aleyhtarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaymalar\u0131na ra\u011fmen \u0130srail ile yak\u0131n bir ittifak i\u00e7indedirler.<\/p>\n<p>22 temmuz tarihinda Avrupa Birli\u011fi \u00c7in\u2019in zarar\u0131na Amerikan devleti ile bir uzla\u015fmaya haz\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcnmekteydi.<\/p>\n<p><em>Amerika Birle\u015fik Devletleri ba\u015fkan\u0131 Trump ile Avrupa Komisyonu ba\u015fkan\u0131 Jean-Claude Juncker, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergileriyle neticelenen Va\u015fington ve Br\u00fcksel aras\u0131ndaki ticaret sava\u015f\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir uzla\u015fmaya var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Avrupal\u0131 bir kayna\u011fa g\u00f6re yeni bir g\u00fcmr\u00fck vergisi ABD\u2019nin ithal etti\u011fi otomobillere uygulanacak. Trump, AB\u2019nin derhal soya al\u0131mlar\u0131n\u0131 artt\u0131racak oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ve Avrupa\u2019dan ithal edilen \u00e7elik ile al\u00fcminyuma uygulanan g\u00fcmr\u00fck vergilerini tekrar de\u011ferlendirme taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmu\u015ftur\u2026 Trump ayr\u0131ca ABD ve AB\u2019nin ortakla\u015fa bir \u015fekilde DT\u00d6\u2019de reform yapmak \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, \u00f6zellikle fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermemekle itham edilen \u00c7in\u2019i hedef almakta ve bu \u00fclkeyi teknoloji transferi yapmaya zorlamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.\u00a0 <\/em>(<em>El Pa\u00eds, <\/em>25 temmuz 2018)<\/p>\n<p>Trump\u2019a g\u00f6re uluslararas\u0131 ticaret \u201cs\u0131f\u0131r toplaml\u0131 bir oyundur\u201d: ona g\u00f6re bir \u00fclkenin kazand\u0131\u011f\u0131 mutlaka ba\u015fka bir \u00fclkenin kaybetti\u011fine e\u015fittir.<\/p>\n<p>Bu arkaik vizyon merkantilizmden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu doktrin 18. asr\u0131n sonundan beri a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adam Smith ile David Ricardo, uluslararas\u0131 ticaretin \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesini kam\u00e7\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlam\u0131\u015flard\u0131r: toplam k\u00fcresel zenginlik uzmanla\u015fmayla beraber her \u00fclkenin otar\u015fi durumunda olmas\u0131na k\u0131yasla daha y\u00fcksektir. Tabii ki end\u00fcstriyel Britanya burjuvazisine ba\u011fl\u0131 olan \u201cklasik ekonomistler\u201d, kapitalizmin s\u00f6m\u00fcrgecilikten t\u00fcredi\u011fini unuturlar ve uluslararas\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden kazan\u0131lan kazanc\u0131n nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131laca\u011f\u0131 mevzusunu cevaps\u0131z b\u0131rak\u0131rlar.<\/p>\n<p><em>Serbest piyasac\u0131lar\u0131n bir \u00fclkenin ba\u015fka bir \u00fclkenin zarar\u0131na nas\u0131l zenginle\u015febildi\u011fini anlayamamalar\u0131 bizi \u015fa\u015f\u0131rtmamal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu zatlar bir \u00fclkenin i\u00e7inde bir s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u015fka bir s\u0131n\u0131f\u0131n zarar\u0131na nas\u0131l zenginle\u015febildi\u011fini de anlamak istememektedirler. <\/em>(Marks, <em>Serbest piyasa hakk\u0131nda konu\u015fma<\/em>, 9 ocak 1848)<\/p>\n<p>\u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir olgudur ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve b\u00fcy\u00fck milli ekonomi bile buna kay\u0131ts\u0131z kalamaz.<\/p>\n<p><em>Ba\u015flar\u0131nda otomobil \u00fcreticileri olmak \u00fczere metal sekt\u00f6r\u00fc \u015firketleri, ham maddelerinin fiyatlar\u0131n\u0131 devasa \u015fekilde artt\u0131ran \u00e7elik \u00fczerindeki vergilerden \u015fikayet\u00e7ilerdir\u2026 Amerikan teknolojisinde \u00c7in yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n muhtemel k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 duyurular\u0131 bu hafta NASDAQ borsas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/em>(<em>Le Monde<\/em>, 29 haziran 2018)<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bir ka\u00e7 hafta i\u00e7inde d\u00fcnya kendisini sert bir \u015fekilde genel bir ticaret sava\u015f\u0131n\u0131n ortas\u0131nda bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><em>Ticaret Politikas\u0131 \u0130nceleme Kurulunun bir toplant\u0131s\u0131nda \u00fcyelere 25 temmuz tarihinde sunulan genel m\u00fcd\u00fcr\u00fcn ticaretle alakal\u0131 yeni olgular konusundaki sene ortas\u0131 raporuna g\u00f6re DT\u00d6 mensuplar\u0131 ekim 2017 ortas\u0131ndan may\u0131s 2018 ortas\u0131na dek, ge\u00e7en periyoda g\u00f6re (ekim 2016 ortas\u0131ndan ekim 2017 ortas\u0131na) daha fazla ticareti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler alm\u0131\u015flard\u0131r. <\/em>(<em>DT\u00d6, <\/em>25 temmuz 2018)<\/p>\n<p>1930\u2019lu y\u0131llar\u0131n korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ile yeni askeri tehditler, kapitalist \u00fcretim \u015feklinin ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc emperyalizmin yani ABD\u2019nin \u00fcretim \u015fekinin \u00e7\u00fcr\u00fcmesinin tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u201cEkonomik vatanseverlik\u201d daima emek\u00e7ilerin zarar\u0131na olu\u015fur<\/strong><\/p>\n<p>Herhangi bir milli burjuvazi kapitalizmin tabiat\u0131nda var olan rekabet oyununda kaybetti\u011finde, yabanc\u0131lar\u0131n vefas\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan ve yerli emek\u00e7ilerin m\u00fcdafaas\u0131ndan dem vurur. Bu, Amerika\u2019da oldu\u011fu kadar \u0130talya\u2019da, B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019da veya Fransa\u2019da da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p><em>Sanayimiz senelerdir, hatta on y\u0131llard\u0131r, vefas\u0131z ticari sald\u0131r\u0131lara hedef olmu\u015ftur. Ve bu bizde fabrikalar\u0131n, y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na, camialar\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131r\u0131p ge\u00e7iren bir \u015fekilde milyonlarca \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu, art\u0131k duracakt\u0131r! <\/em>(Trump, 1 mart 2018)<\/p>\n<p>Trump ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, cumhuriyet\u00e7i partinin geleneksel se\u00e7menine beyaz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n daha \u00e7ok di\u011fer burjuva partiye yani demokrat partiye oy veren bir katman\u0131n\u0131 ekleyerek kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Gelecek se\u00e7imler (kas\u0131m 2018\u2019deki \u201cara se\u00e7imler\u201d ile kas\u0131m 2020\u2019deki ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri) i\u00e7in oylar\u0131n\u0131 yeniden istedi\u011fi \u201crust belt\u201d (pas kemeri) yani uluslararas\u0131 rekabetten ve end\u00fcstriyel gruplar\u0131n kararlar\u0131ndan (yani fabrikalar\u0131n Meksika\u2019ya ve daha az sendikala\u015fm\u0131\u015f olan Amerika\u2019n\u0131n g\u00fcneyine ta\u015f\u0131nmas\u0131) felakete u\u011fram\u0131\u015f b\u00f6lgeye tekrar hitap etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. En \u00f6nemli Amerikal\u0131 sendikal konfederasyonu olan AFL-CIO\u2019nun b\u00fcrokrasisi bu aldatmacaya yard\u0131m etmektedir.<\/p>\n<p><em>Ba\u015fkan Trump, sadece problemden bahsetmekle yetinmek yerine ilk defa bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir \u015fey yapmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilk bir ad\u0131md\u0131r ve bunu olumlu bulmaktay\u0131z. <\/em>(Richard Trumka, AFL-CIO ba\u015fkan\u0131, 6 mart 2018)<\/p>\n<p>Rakip konfederasyonun yani CtW\u2019nun (kamyoncular\u0131n IBT sendikas\u0131na dayanan) b\u00fcrokrasisi ayn\u0131 derecede sosyal-\u015fovendir.<\/p>\n<p><em>Bu g\u00fcmr\u00fck vergilerini savunmak ve uygulanmalar\u0131n\u0131n Amerikan emek\u00e7ileriyle milli refah\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l koruyacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in Beyaz Saray ile di\u011fer Kuzey Amerikal\u0131 sendikalarla \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131r\u0131z.\u00a0 <\/em>(James P. Hoffa, IBT ba\u015fkan\u0131, 8 mart 2018)<\/p>\n<p>Bu bir aldatmacad\u0131r. Amerika Birle\u015fik Devletlerinde fabrikalar\u0131 geri getirece\u011fi umulan\u00a0 korumac\u0131l\u0131k asl\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu istihdamdan daha fazla tahribata sebep olmaktad\u0131r. Mesela, Trump\u2019\u0131n \u00e7ok \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Ford grubunun Meksika\u2019da bir modeli \u00fcretmekten vazge\u00e7mesi, sonu\u00e7 itibariyle Ford\u2019un ayn\u0131 modeli ithal edilen ve dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcmr\u00fck vergisine tabi olan\u00a0 \u00e7elik fiyatlar\u0131n\u0131n artmas\u0131ndan ka\u00e7arak \u00c7in\u2019de \u00fcretmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ememi\u015ftir!\u00a0 \u00d6nde gelen \u00fc\u00e7 Amerikal\u0131 otomobil imalat\u00e7\u0131s\u0131 milli pazarda satt\u0131klar\u0131 otomobillerin %15\u2019ini ba\u015fka \u00fclkelerde, esasen Kanada ve Meksika\u2019da \u00fcretmektedirler.<\/p>\n<p>Yabanc\u0131 imalat\u00e7\u0131lara gelince, otomobillerini ABD\u2019ye ihra\u00e7 etmekle yetinmemektedirler. Devletin korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve m\u00fc\u015fterilerin \u015fovenizminin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in Toyota, Honda, Hyundai, Nissan ve Volkswagen gruplar\u0131 k\u00e2h i\u00e7 pazar i\u00e7in, k\u00e2h ihracat i\u00e7in bu \u00fclkede de\u011fi\u015fik \u015fubeler kurmu\u015flard\u0131r: toplamda 17 fabrika ve 65000 i\u015f\u00e7i. Buna ek olarak Fiat 2010 senesinde \u00fc\u00e7 tarihi gruptan biri olan Chrysler\u2019\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin sonunda, Trade Partnership Worldwide kabinesine g\u00f6re \u00e7elik ve al\u00fcminyum \u00fczerindeki g\u00fcmr\u00fck vergileri 92000 ki\u015filik istihdam olu\u015fturabilirse, ayn\u0131 zamanda 250000 ki\u015finin i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7abilecektir. Emek\u00e7ilerin bu ticaret sava\u015f\u0131ndan kazanabilecekleri bir \u015fey yoktur. Ne Amerika\u2019da, ne ba\u015fka bir yerde. Durumlar\u0131nda herhangi bir \u015fekilde iyile\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131ndan Trump onlara hayali bir milliyet\u00e7ilik satmaktad\u0131r. Pop\u00fclizm, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ABD, B\u00fcy\u00fck Britanya, \u0130talya, Avusturya, Macaristan, Polonya ve di\u011fer \u00fclkelerde h\u00fckumetler taraf\u0131ndan benimsenmektedir.<\/p>\n<p><em>Bu g\u00f6\u00e7menlerin ne kadar k\u00f6t\u00fc olduklar\u0131na inanamazs\u0131n\u0131z. Bunlar insan de\u011fildir, hayvand\u0131r. <\/em>(Trump, 16 may\u0131s 2018)<\/p>\n<p>Bu, emperyalist seviyedeki kapitalist \u00fcretim \u015feklinin tarihi \u00e7\u00fcr\u00fcmesinin bir i\u015faretidir.<\/p>\n<p><em>D\u00fc\u015f\u00fc\u015fteki kapitalizmin d\u00fcnyas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kalabal\u0131kt\u0131r. Ek y\u00fcz m\u00fcltecinin kabul\u00fc Amerika Birle\u015fik Devletleri gibi k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir mesele haline gelmektedir.<\/em> (Tro\u00e7ki, <em>4. Enternasyonal manifestosu<\/em>, may\u0131s 1940)<\/p>\n<p>Bu ayn\u0131 zamanda proletaryan\u0131n devrimci m\u00fccadelelerinin eski ve yeni \u201creformcu\u201d y\u00f6netimleri taraf\u0131ndan ihanete u\u011framas\u0131n\u0131n bir neticesidir. K\u00fcresel proletaryan\u0131n y\u00f6netim krizi derinle\u015fmektedir. Devrimci bir kitle enternasyonali olan Kom\u00fcnist Enternasyonal, 1930\u2019lu y\u0131llarda SSCB\u2019deki Stalinci b\u00fcrokrasinin kontrol\u00fcne ge\u00e7erek kar\u015f\u0131 devrimin bir ayg\u0131t\u0131 haline gelmi\u015ftir. 1938 senesinde onun yerine ge\u00e7mek i\u00e7in kurulan 4. Enternasyonal, 1950\u2019li y\u0131llarda Stalincili\u011fin ve burjuva milliyet\u00e7ili\u011fin etkisiyle par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. Fransa\u2019da \u201cTro\u00e7kizmden\u201d gelen ve ulusun m\u00fcdafaas\u0131 konusunda Stalincili\u011fin (PCF, PRCF\u2026) ve sosyal demokrasinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131yla (PS, G\u00e9n\u00e9rations, la France insoumise\u2026) hep daha ileri giden te\u015fkilatlar vard\u0131r (POID, POI).<\/p>\n<p><em>[Emperyalist bir \u00fclkede] \u201cmilli kurtulu\u015fu\u201d savunmak, emek\u00e7ilerin dikkatini esas problemlerden almak, kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi zay\u0131flatmak ve emek\u00e7ileri sefaletlerinin esas sorumlusu ile esas d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 hudutlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda aramaya zorlamak i\u00e7in \u00f6zellikle yap\u0131lm\u0131\u015f bir siyaset gibidir. <\/em>(Tro\u00e7ki, <em>Yegane yol<\/em>, 14 eyl\u00fcl 1932)<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva veya burjuva sosyalizm (labour tarz\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinden Stalincili\u011fe kadar), genel olarak devlet\u00e7ili\u011fi ve \u00f6zellikle korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilerici olarak g\u00f6sterir, halbuki bunlar zirveye fa\u015fizm taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131n\u0131r. Bunun aksine i\u015f\u00e7i hareketinin enternasyonalist kanad\u0131 Kom\u00fcnist Birli\u011fin 1847 senesinde kurulu\u015fundan 4. Enternasyonalin 1951 ila 1953 senelerinde yok olu\u015funa dek daima korumac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><em>Ticaret h\u00fcrriyetinin tenkitini yaparak korumac\u0131 sistemi m\u00fcdafaa etmek istedi\u011fimizi sanmay\u0131n. Anayasal sistemin d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011fumuzu s\u00f6yl\u00fcyoruz ama bu Eski Rejim taraftar\u0131 oldu\u011fumuz anlam\u0131na gelmez. <\/em>(Marks, <em>Serbest ticaret hakk\u0131nda konu\u015fma<\/em>, 9 ocak 1848)<\/p>\n<p><em>Se\u00e7menlerde, burada ya da \u015furada baz\u0131 korumac\u0131 e\u011filimlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131, ama bunun dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekli miydi?\u00a0 <\/em>(Engels ve Marks, <em>SDAP y\u00f6netimine mektup<\/em>, eyl\u00fcl 1879)<\/p>\n<p><em>Sosyal demokrasi militarizmle, s\u00f6m\u00fcrgecilikle, korumac\u0131l\u0131kla m\u00fccadele eder, t\u0131pk\u0131 s\u0131n\u0131f devletinin mevcut temel ayg\u0131t\u0131yla, idaresiyle, yasamas\u0131yla, e\u011fitim sistemiyle m\u00fccadele etti\u011fi gibi. <\/em>(Luxemburg, <em>Ulus devlet ve proletarya<\/em>, 1908)<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn i\u015f\u00e7i hareketinde LFI\u2019nin \u015fefi M\u00e9lenchon gibi kapitalizmin devrilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmak yerine \u201c<em>k\u00fcreselle\u015fmenin\u201d<\/em> tahribatlar\u0131n\u0131 k\u0131nayanlar ve \u201c<em>dayan\u0131\u015fmal\u0131 korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d <\/em>savunanlar, veya B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019da CPB, SPEW, ve SWP gibi Brexit taraftarlar\u0131 i\u015fin asl\u0131nda burjuvazilerinin en gerici fraksiyonlar\u0131na destek \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, proletaryan\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in<\/strong><\/p>\n<p>Sorun yaratan sadece Trump de\u011fildir. T\u00fcm burjuva h\u00fckumetler emek\u00e7ilerin hayatlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftiren harcamalar\u0131 k\u0131smakta ve devletin bask\u0131 ayg\u0131t\u0131na (gizli servisler, ordular, polis, hapishaneler\u2026) git gide daha \u00e7ok harcama yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><em>1999 ile 2013 aras\u0131 13 senelik aral\u0131ks\u0131z art\u0131\u015ftan sonra ve 2012 senesinden 2016 y\u0131l\u0131na dek pek de\u011fi\u015fmeyen harcamalar\u0131n ard\u0131ndan, k\u00fcresel askeri harcamalar 2017 senesinde tekrar art\u0131\u015fa ge\u00e7mi\u015ftir. 2017 y\u0131l\u0131nda askeri harcamalar k\u00fcresel gayri safi has\u0131lan\u0131n %2,2\u2019sine yani ki\u015fi ba\u015f\u0131na 230 dolara denk gelmektedir\u2026 Amerika Birle\u015fik Devletleri d\u00fcnyadaki en y\u00fcksek askeri harcamalarda bulunmaya devam etmektedir. 2017 senesinde ordular\u0131 i\u00e7in kendisini izleyen 7 \u00fclkenin toplam\u0131ndan daha fazla harcama yapt\u0131\u2026 \u00c7in ise 2017 senesinde harcamalar\u0131n en y\u00fcksek mutlak art\u0131\u015f\u0131nda bulundu: 12 milyar dolar. <\/em>(Bar\u0131\u015f \u00fczerine ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in uluslararas\u0131 kurum, 2 may\u0131s 2018)<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131 burjuvazinin muhafazas\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu ekonomik, sosyal, ekolojik ve politik felaketten kurtarabilir.<\/p>\n<p><em>G\u00fcncel teknik seviye ve emek\u00e7ilerin e\u011fitim seviyesi ile t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n maddi ve manevi a\u00e7\u0131dan geli\u015fmesi i\u00e7in uygun ko\u015fullar\u0131 olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Gereken sadece ekonomik hayat\u0131 her \u00fclkede ve t\u00fcm d\u00fcnyada bilimsel ve mant\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde adilce, genel bir plana uygun olarak d\u00fczenlemektir. Ancak esas \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler baz\u0131 gruplara yani izole kapitalist kliklere ait olduklar\u0131 s\u00fcrece, milli devlet bu kliklerin elinde m\u00fcsamahakar bir ayg\u0131t olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, piyasalara, ham madde kaynaklar\u0131na eri\u015fim i\u00e7in ve d\u00fcnyada bask\u0131nl\u0131k kurmak i\u00e7in m\u00fccadele git gide daha y\u0131k\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Devletin iktidar\u0131 ve ekonomik egemenlik bu a\u00e7g\u00f6zl\u00fc emperyalist kliklerin elinden sadece devrimci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp al\u0131nabilir. <\/em>(Tro\u00e7ki, <em>4. Enternasyonalin manifestosu<\/em>, may\u0131s 1940)<\/p>\n<p>Her \u015fey kom\u00fcnizm bayra\u011f\u0131n\u0131 tekrar kald\u0131r\u0131p ta\u015f\u0131yabilecek yeni bir i\u015f\u00e7i enternasyonalinin in\u015fas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">27 temmuz 2018<br \/>\nS\u00fcrekli Devrim Kolektifi \/ Almanya, Avusturya, Kanada, Fransa<\/p>\n<p><center>IKC \/ \u0130spanyol Devleti<\/center><center>Patronsuz D\u00fcnya \/ T\u00fcrkiye<\/center><center>TML \/ K\u0131z\u0131la\u011fa\u00e7<\/center><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1944 senesinden 2016 senesine dek Amerikan devleti k\u00fcresel kapitalizmi y\u00f6netmeye gayret etmi\u015ftir Amerikan burjuvazisi birinci cihan harbiyle beraber \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalizm taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler art\u0131k kapitalizmin sosyal g\u00fc\u00e7leri \u00e7er\u00e7evesine&#8230; <a href=\"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/2018\/07\/29\/trump-ekonomik-savas-baslatip-irani-tehdit-etmektedir\/\">Daha fazlas\u0131 &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-169","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions\/172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolucionpermanente.com\/turk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}